PASIUNA
Pahayag sa Problema

Sa dihang imong gi-basa ang ulohan niining maong basahon ug nakita nimo ang pulong “bautismo”, naghunahuna ka ba dayon mahitungud sa tubig? Kon mao kana, ang imong tubag sama ra sa mabagang duot sa katawhan kinsa akong gikalantugi may labut niining maong hisgutanan. Mao usab kana ang akong gitoohan sa daghang mga katuigan sa akong pagka Kristohanon. Apan ang pangutana nga akong gi-hinayhinay sa pagsusi mao nga ngano man nga ang pulong “bautismo” nga ang kahulugan “pagtuslob” o “paghumol“, nahimong halos sa tanang higayon gikapalambigit man uban sa tubig, nga kon atong tan-awon sa Biblia, aduna pa may laing “likido” nga kapilian kon atong hunahunaon?

Ang pagdiskobre sa tubag nianang maong pangutana makatabang kanato sa pag-sulbad sa tulo ka mga mahait nga problema nga sa gatusan ka mga katuigan nahimong hinungdan sa dagkong pagkabahinbahin tali sa mga mahinungdanon ug matinud-anong mga Kristohanon. Kini usab magpakita kanato kon unsa ang usa ka “bautismo” nga gisugo alang sa Iglesya, sumala sa Mga Taga Efeso 4:5. Nia ang unang bahin sa problema: Daghang mga Kristohanon natudloan, ug busa mituo, nga ang tulomanon sa bautismo diha o uban sa tubig angay alang kanila karon. Kining maong mga pagtulon-an nagsugod sa usa ka opsyonal apan hugut nga gisugyot, simbolo lamang ang kahulugan, hangtod na ngadto sa pagka-kinahanglanon na gayud niini alang sa kaluwasan. Kining mubo nga basahon mopakita, subay sa Kasulatan, nga dili kini mao ang angayan nga toohan.

Kining nahitabo nga kadaghanan sa mga Kristohanon lagbas sa gatusan ka mga katuigan nagsama sa bautismo ngadto sa tubig masabtan kaayo. Sumala sa ato unyang masayran, ang bautismo sa tubig gisugo ilalum sa Kasugoan ni Moises. Si Hesus mismo gibautismohan, ug daghan sa nahaunang mga Kristohanon mituman sa bautismo sa tubig sa nahaunang mga katuigan sa Iglesya. Apan ang mga sinulat alang sa Iglesya, kanang bahin sa Kasulatan nga tinong gisulat alang sa mga magtotoo nga nagkinabuhi ilalum sa pangdumalahan sa Iglesya, nga nagsugod sa Adlaw sa Pentekostes ug matapos sa “pagkayab”, nagsugo ba niining maong bautismo sa tubig? Kini usa ka pangutana nga atong tubagon niining maong basahon. [1]

Ang ikaduhang bahin sa problema (mitumaw gumikan sa nahaunang bahin): mao nga ang mga Kristohanon dili magkauyonay, ug gani nag-away mahitungud niining mga isyung nalambigit sa bautismo sa tubig, nga mao ang: kahulugan sa bautismo; kon ang bautismo magdala ba o dili ba sa tin-aw nga kapasayloan gikan sa Dios sa mga sala sa usa ka tawo; ang mga kwalipikasyon ug edad niadtong bautismohan; kinsa bay mobautismo; ang pamaagi sa bautismo (ihumol ba, ituslob lang ba, o kaha wisik-wisikan lamang ba ug tubig; ang sumbanan sa pamaagi sa pagbautismo; ug sa mga pa-himangno sa wala pa ang pagbautismo. Lagbas sa gatusan ka mga katuigan, ang dili pagkauyonay mahitungud niining maong mga isyu init gayud kaayo ug hilabihan kasamok nga ang kalibutan naglibog na himoon ngano nga kadto hinoong mga tawo nga mao unta’y gisugo sa Dios nga paghigugmaay sa usag-usa mao man hinooy isog kaayong misupak sa ubang magtotoo sa ilang paghubad sa Kasulatan. Sa modernong kapanahonan, ang panagbangi naminusminusan na, apan aduna gihapo’y mga pundok-relihiyon nga nagtudlo nga dili lamang ang ilang linain nga pagsabut sa bautismo mao gayoy husto, apan usab ang pagdawat niini kinahanglanon gayod alang sa kaluwasan, ug nga sa labing minus, kini gi-kinahanglan alang sa pagpasakop diha sa ilang Iglesya.

Ang ika-tulo ug labing praktikal nga bahin sa problema mao nga ang nakiglalis alang sa bautismo sa tubig, sa bisan unsang paagi, nakiglalis alang sa hilabihan ra kalayo ikompara sa makapahibulong nga espirituhanong kamatuuran sa bautismo sa balaang espiritu nga diin ang atong Ginoong Hesu Kristo nagpakabuhi ug namatay aron himoon niya kining sayon nga maangkon sa tanang mga tawo karon. Daw sama lamang nga sila naningkamot nga makig lambigit ngadto sa anino sa tawo inay nga sa tawo mismo. Niining maong basahon, atong makita nga ang panaglantugi mahitungud sa bautismo sa tubig mahimo untang malikayan, tungod kay atong ipakita diha sa Kasulatan nga alang sa mga Kristohanon ang bautismo sa tinuoray dili mahitungud sa tubig, kon dili mahitungud sa usa ka butang nga mas lalum ug mas labaw’ng mapuslanon. [2]

Ang daan nga seremonyas, ang paghugas diha sa gawas nga bahin sa tubig nga gipatuman diha sa Kasugoan ni Moises alang sa Israel, gi-tumong pagtudlo, ug ngani gipulihan na, sa bag-o ug tinuud nga paghinlo sa kinasoluran pinaagi sa balaang espiritu (ang balaang kinaiyahan sa Dios). Ang daang bautismo sa tubig wala makahimo, ug hangtod karon dili makahimo pagbag-o sa kasingkasing sa tawo, apan ang espiritu sa Balaan nga Dios makahimo pagbag-o sa usa ka tawo gikan sa sulod ngadto sa gawas ug makapahimo kaniya nga mahisama kang Hesu Kristo, ang iyang tinuud nga magbabautismo. Ang bautismo sa tubig usa sa mga “landong” diha sa Daang Tugon nga giwala pinaagi sa nag-abut nga kahayag nga miabut pinaagi kang Kristo. Ang paghimo nianang mas labaw nga kahinloan, nga gisimbolohan lamang sa bautismo sa tubig nagkinahanglan sa walay sala nga kinabuhi ni Hesus, sakripisyo nga kamatayon, pagkabanhaw, pagbayaw, ug pagbubo sa gasa sa balaang espiritu. Ang Maayong Balita mao nga gihimo niya kining tanan - alang kanimo ug kanako!

Ang pagkawala-matudloi niining dakong kamatuuran naghimo sa daghang mga Kristohanon nga nagkinabuhi diha sa gihisgotan na nga landong inay nga mopadayon ngadto sa kahayag sa gihimo ni Kristo alang sa ilang kinabuhi. Ang akong tumong niining maong basahon mao nga pahayagan kanang maong minahal nga mga balaan uban sa paglaum nga ilang batonan diha sa ilang kaugalingon ang tanang mga bahandi nga nasulod diha sa gasa nga balaang espiritu nga maoy gipakamatyan ni Hesus aron maangkon sa matag-usa ka magtotoo. Si Hesus miingon nga ang pagkasayod sa kamatuuran maoy mag pahigawas sa usa ka tawo, nga ang bout ipasabut mao nga unsa’y sayop nga pagtulon-an o sayop nga panabut sa Kasulatan, sa dihang toohan ug tumanon, mohatud ngadto sa pagkunhod sa kahimtang sa kinabuhi sa usa ka tawo. Kini may kamatuuran usab sa hilisgutanan nga bautismo. Minilyon sa mga bililhong Kristohanon misangko na sa ilang lubnganan (uban nila sa walay duha-duha nangaluya na lamang og pakig lantugi mahitungud sa bautismo) nga wala gani nakadungog sa kamatuuran sa pulong sa Dios mahitungud sa unsay anaa sa matag-usa ka Kristohanon sa takna nga siya nahimugso pag-usab.

Importante kaayo ang pag-ila sa gahum sa tulomanon ug seremonyas diha sa kinabuhi sa mga tawo, tungod kay mao kini ang yawe nga elemento sa pagtuman sa bautismo sa tubig. Diha sa Daang Tugon, ang diosnong sugo sa mga tulomanon mihatag ug dakong papel diha sa mga kinabuhi sa mga Judio ingon nga paagi sa pagsimba sa Dios, ug alang sa maayong katarungan. Ang magtotoo sa Daang Tugon wala makaangkon sa espiritu sa Dios sulod kanila, ug busa nagkinabuhi nga “gawas sulod” sama sa panultihon. Tungod niini ang Dios misugo sa seremonyal nga tulomanon aron sa pagtabang kanila sa pagpabilin sa pagtotok kaniya. Daghang mga tawo karon ang nadani sa mga relihiyosong tulomanon tungod kay kini maoy usa ka butang nga anaa sa pagbati nga ilang mahimo ug masayran nga kini ilang nahimo sumala sa gilatid nga sukdanan. Kini maghatag kanila og pagbati sa kalampusan ug katagbawan. Mahitungud sa bautismo, bisan pa, ang pangutana mao nga kinsa may naglatid niini ug alang kang kinsa man?

Uban sa pag-abot sa gasa nga balaang espiritu ug sa nahiuyong pagsugod sa Kristohanong Iglesya diha sa Mga Buhat 2, ang matag-usa ka magtotoo nasangkapan uban sa balaang kinaiya sa Dios. Pinaagi sa pagtugkad sa sukdanan nga Pulong sa Dios, ang matag-usa ka Kristohanon gikan niadtong panahona makahimo sa pagkinabuhi gikan sa “sulod ngadto sa gawas” samtang ang espiritu sa Dios maghatag kaniyag kusog sa iyang bag-ong hunahuna. Tungod kay ang bautismo sa tubig ug ang pag-tuli kabahin sa Kasugoan ni Moises, atong makita ang pagkamay-ong tali kanila nga gituyo sa Dios aron ipakita kanato nga ang duha dili magpulos diha sa Kristohanon labaw sa unsa man ang iyang nadawat gikan sa Dios sa dihang mahimogso siya pag-usab. Ang bautismo sa tubig wala gidili sa Dios karon, ug kini nahimo nga mahinungdanon kaayo sa kadaghanan nga panglantaw niini ingon nga dayag nga pahayag sa ilang panaad diha kang Kristo. Nakasabut ako niana, apan sa sayon ug yano nga katarungan dili kini kinahanglanon, ug ang paghimo niini mopadayag sa posibilidad sa walay hinungdang pagkabahinbahin diha sa Lawas ni Kristo.

Ang bautismo sa tubig maoy usa sa mga karaan ug labing pinangga ug gimanggad nga Kristohanong tradisyon, ug ang akong paghagit sa kamahinungdanon ngadto sa mga magtotoo karon mahimong alang kanimo nagbutang sa piligro sa usa ka kabilin sa imong pamilya. Kon ikaw Kristohanon nga nakabig pinaagi sa naandang pagtulon-an ug manlalaban sa pagtulon-an sa bautismo sa tubig, palihug paminawa ang akong kasingkasing. Akong nasabtan sa kinatibuk-an gayud nganong mituo ka niana kay kanhi ako mituo sa samang pagtulon-an. Ang akong hangyo kanimo nga hunahunaon nimo unsay akong gipahiluna dinhi gikan sa Kasulatan, nga mao lama’y hustong basihanan sa paglain sa kamatuuran gikan sa sayop. Basin imong makita nga unsay akong gipahiluna dinhi maoy kamatuuran, ug busa labaw’ng makapalagsik diha sa espiritu ug makahatag og kagawasan kay sa baroganan nga imong gihuptan, ug kini usab nag-abli sa mas dakong posibilidad alang sa mas labaw’g gahum sa Kristohanong pagkinabuhi.

Una nga Kapitulo
Duha ka Mga Bautismo: Asa Man Niini?

Adunay mas angayan ug kasaligang kasaysayan diha sa Biblia nga tin-aw’ng nagbadlis taliwala sa daang bautismo sa tubig nga gi-hunahuna ug gihimo sa kadaghanan sa mga Kristohanon, ug ang bag-ong bautismo sa balaang espiritu nga gi-hisgutan sa Dios ug gihubit diha sa mga sinulat alang sa Iglesya. [3]

Mga Buhat 18:24-28
(24) Ug unya miabut sa Efeso ang usa ka Hudiyo nga ginganlag si Apolos, nga didto matawo sa Alejandria. Siya maoy usa ka tawo nga maayong manulti ug batid sa mga kasulatan.
(25) Siya gikatun-an mahitungud sa Dalan sa Ginoo; ug maingon nga madasigon man siya sa espiritu, siya nagasulti ug nanudlo sa sibo gayud sa kaagi ni Hesus, bisan tuod nga ang bautismo nga iyang nasinati mao ra ang kang Juan [ang bautismo sa tubig alang sa paghinulsol].
(26) Ug didto sa sinagoga siya misugod sa pagsulti nga masaligon kaayo, apan sa pagka-dungog kaniya ni Priscila ug ni Aquila, siya ilang gidala sa ila, ug kaniya ang tinoohan sa Dios ilang gisaysay sa labi pang sibo gayud [nga mao nga “ang tinoohan sa Dios” dili na mao ang bautismo ni Juan].
(27) Ug kay buot man siyang motabok ngadto sa Acaya, ang mga kaigsoonan midasig kaniya ug misulat sa mga tinun-an didto aron siya ilang hinangpon sa pagdawat. Ug sa paghiabut na niya didto, dako ang iyang gikatabang sa mga nanagpanoo pinaagi sa grasya;
(28) Kay sa pakiglantugi atubangan sa kadaghanan, ang mga Hudiyo iya mang gidaug sa dakong kadasig, nga nagpanghimatuod pinaagi sa kasulatan nga ang Kristo mao si Hesus.

Akong gibadlisan ang pipila ka mga pulong nga maoy yawi sa pagsabut aron sa pagpakita nganong ang mga bersikulo sa ibabaw importante kaayo may labut sa talaan nga sa daklit misunod kanila diha sa Mga Buhat 19. Si Apolos nasayod lamang sa bautismo ni Juan. Wala ba kini mag-pasabut nga duna pa’y laing labaw niini, sama pananglitan sa labaw pang bautismo? Unsa may gipaambit ni Priscila ug Aquila uban kang Apolos sa dihang ilang “gisaysay ngadto kaniya ang paagi sa Dios nga labing husto gayud”? Dili ba kaha ang kahibalo sa labaw’ng bautismo? [4]

Buhat 19:1-6
(1) Ug samtang didto si Apolos sa Corinto, si Pablo, tapus niya malatas ang mga kayutaan sa ibabaw, nahiabot sa Efeso [diin si Apolos bag-ohay pa lamang nga nagtudlo sa “bautismo ni Juan lamang”], diin iyang gikahibalag ang pipila ka mga tinun-an.
(2) Ug siya miingon kanila, “Nakadawat ba kamo sa Espiritu Santo sa diha nga mitoo na kamo?” Ug sila miingon kaniya, “Wala. Wala man gani kami maka-dungog nga aduna diay Espiritu Santo.”
(3) Ug siya nangutana kanila, “Ngadto ba diay sa unsa ang pagbautismo kaninyo?” Sila mitubag kaniya, “Ngadto sa bautismo ni Juan.”
(4) Ug si Pablo miingon, “Si Juan nagbautismo sa bautismo sa paghinulsol, nga nag-agda sa katawhan sa pagsalig niadtong muabut sa ulahi kaniya, sa ato pa, kang Hesus.”
(5) Ug sa ilang pagka-dungog niini, sila gipang-bautismohan sa ngalan sa Ginoong Hesus.
(6) Ug sa napandongan na sila ni Pablo sa iyang mga kamot, ang Espiritu Santo [espiritu santo] mikunsad kanila, ug sila nanagpanulti sa laing mga pinulongan ug nanaghimog mga profesiya.

Sa Mga Buhat 18, atong makit-an nga si Pablo mao ang nagtudlo kang Pricsila ug Aquila sa ilang gitudlo kang Apolos-nga tungod sa nahimo ni Kristo Hesus, adunay dako ug labaw pang gamhanang bautismo nga maangkon kay sa daang bautismo sa tubig nga giwali ni Juan, ang magbabautismo. Gani sa tinuud, sama sa gipahayag ni Pablo diha sa mga nahaunang mga bersikulo, ug sa atong makit-an diha sa Kasulatan human niini, si Juan mismo ang nag-ingon nga ang bautismo sa tubig simbolikanhon naglarawan lamang sa labing dako nga bautismo sa balaang espiritu nga ipatuman unya ni Hesus.

Diha sa Mga Buhat 19:1 ug ang mga nagsunod (sa taas), sa dihang gikahibalag ni Pablo ang mga tinun-an sa Efeso, gusto niyang pamatud-an nga sila natawo na pag-usab ug nga nadawat na nila ang gasa nga balaang espiritu, busa gi-pangutana niya sila mahitungud niini. Naka-ingon sila, “Ha?” Posible nga si Pablo mipahayag mahitungud sa natapos nga buhat ni Hesu Kristo nga sa wala madugay iyang gihan-ay diha sa iyang mga Sinulat ngadto sa Iglesya. Bisan unsa nga kahimtang, sa dihang na-dungog nila ang gitudlo ni Pablo kanila, nagkanayon kini nga sila “gibautismohan ngadto sa ngalan sa Ginoong Hesus.” Ang pulong “ngadto” usa ka dalaygon nga hubad nga ang ubang mga bersiyon sa kasulatan, lakip na ang “King James nga hubad”, wala niini. Nag-ingon ba nga sila gibautismohan ngadto sa tubig? Wala. Ang elemento diin sila ngadto “gituslob” mao ang ngalan ni Hesu Kristo. [5] Nga mao ang panahon sa ilang bag-ong pagkahimugso, sila gitubog uban sa tanang butang nga anaa sa ngalan ni Hesu Kristo nga gipahayag niini. Ang kadimalas, tungod sa unsay gitudlo kanila, ang tubig maoy gi-hunahuna sa kadaghanan sa mga Kristohanon mahitungud sa ilang pag-kabasa sa maong talaan. Ngano man? Mao na’y atong gustong sutaon, busa atong tan-awon unsay gisulti sa mga pulong sa Dios mahitungud niining maong butang.;

Ika-duha nga Kapitulo
Tubig Ug Ang Espiritu Santo

Gikan sa sinugdanan hangtod sa katapusan sa tibuuk Pulong sa Dios, ang tubig usa ka simbolo, usa ka “hulagway”, sa espiritu sa Dios, ug kalagmitan gigamit nga kaanggid sa pag-hulagway sa balaang espiritu, nga mao ang diosnong kinaiyahan ug gahom sa Dios. Diha sa Kasulatan, ang Dios nailhan usab isip mao ang “Balaang Espiritu”. [6] Diha sa Jeremias 2:13, pananglitan, ang Dios naghulagway sa iyang kaugalingon ingon nga “tuburan sa buhing tubig” (tan-awa usab ang Isaias 44:3-4). Panghunahuna kuno og tubig kon unsay kahulugan niini alang kanimo. Ang tubig mahinungdanon kaayo sa kinabuhi-mangamatay kita kung wala kini. Ang kadaghanan sa mga tawo makaabut pa ug 60 ka mga adlaw nga walay pagkaon ayha pa siya mamatay sa kagutom, apan ang usa ka tawo makalahutay lamang sulod sa tulo ka mga adlaw nga walay tubig tungod kay kini kinahanglanon gayud. Gani, ang dakong bahin sa lawas sa tawo mao man ang tubig-halos mga 55-56% (ang nahibilin malagmit nga init nga hangin). Sa dihang adunay tawo nga mobiya sa Dios, ang tinubdan sa buhing tubig, wala siya’y laing kapilian gawas sa pagbuhat unsay gisulti sa Jeremias 2:13, nga nagkalot ug kaugalingon niyang atabay, nga “kanunay kawad-ag tubig.” Atong makita nga ang tubig naghatag og kinabuhi sa atong mga lawas ug nga kini kinahanglanon sa lawasnong kinabuhi sa usa ka tawo, mao usab ang espirituhanong tubig (ang gasa nga balaang espiritu) naghatag og espirituhanong kinabuhi.

Hatagi’g pagtagad kining managsama nga han-ay tali sa tubig ug sa espiritu sa Dios niining mga musunod nga bersikulo, diin si Jesus nakighinabi sa usa ka babaye didto sa usa ka atabay.

Juan 4:13-14
(13) Si Hesus miingon kaniya, “Ang tanan nga magainom niining tubiga pagauhawon pag-usab,
(14) Apan bisan kinsa nga magainom sa tubig nga akong ihatag kaniya dili na gayud pagauhawon; kay ang tubig nga akong igahatag kaniya mahimong diha sa sulod niya usa ka tubud sa tubig nga magatubo ngadto sa pagkakinabuhing dayon”

Sa Juan 6, atong makita ang laing tukma nga talaan nga nagpahayag sa susamang relasyon tali sa tubig ug sa balaang espiritu. Akong gigamitan og gamay’ng kagawasan ang paghan-ay sa akong paglakbit-saysay sa mga bersikulo 1-34 dinhi: Si Hesus imbitado sa usa ka kaunan, mao lamang nga iyang nasayran nga ang tanang 5000 ka mga empleyado nakalimot pagdala sa ilang pagkaon alang sa paniudto. Mao nga nagbutang siyag dakong sulat sa ibabaw nga mabasa sa sama niini, “LIBRENG PAGKAON-TANAN MAHIMO NIMONG KAN-ON!” Unya gipakaon niya sila og lamiang isda ug tinapay. Sa wala madugay, sa dihang gigutom na usab sila, gisundan na usab nila si Hesus didto sa pikas tampi sa lanaw alang sa mas daghan ug libreng pagkaon. Busa si Hesus, ingon sa iyang naandan, nagsugod na usab sa pagtudlo sa dili Makita ug espirituhanong kamatuuran nga iyang gihulagway sumpay sa Makita ug lawasnong buhat sa pagkaon ug pag-inom. Ang Juan 6:35 mao ang bersikulo nga mahimong yawi diha sa talaan, ug mabasa nga sama niini: “Ug si Hesus mipahayag, “ako mao ang tinapay sa kinabuhi. Siya nga moari kanako dili gutomon ug siya nga motoo kanako dili uhawon.” Sa tin-aw iyang gipakasama ang pagkaon ug pag-inom diha sa pagtoo sa iyang mga pulong. Kini nga matang sa sinultihan gigamit hangtod karon kon kita moingon “gitulon” sa usa ka tawo ang gisulti sa laing tawo o kaha “giinom” gayud ang mga pulong sa mamumulong.

Sama sa iyang Amahan, si Hesus usab tuburan sa buhing tubig, ug iya kining gipahayag diha sa mosunod nga kapitulo sa Juan;

Juan 7:37-39 [Hubad sa tagsulat ug ang pamunto ug ang mga dagkong litra giusab]
(37) Ug unya ang katapusang adlaw, ang labing dakung adlaw sa pangilin, si Hesus mitindog ug misinggit nga nag-ingon, “Kon adunay tawong giuhaw, umari siya kanako ug uminom.
(38) Sa mosalig kanako, sumala sa giingon sa kasulatan, “Gikan sa iyang [ang Mesiyas] kasingkasing modagayday ang mga sapa sa tubig nga buhi.”
(39) Ug siya nagasulti niini labut sa Espiritu nga pagadawaton sa mga misalig kaniya; kay ang Espiritu wala pa man ikahatag, sanglit [tungod kay] niadtong tungora si Hesus wala pa man himayaa.

Si Hesus ba mibarog ug miyamyam lamang? Wala! Og gusto niyang madungog sa matag-usa ang iyang makapakurog sa kalibutan nga pahayag, busa misinggit siya ngadto sa malipayong naghudyaka: Hoy! Tabi makadyot! Ako mao ang tuburan sa walay katapusang ilimnon! Kon kamo giuhaw, duul kanako ug muinom pinaagi sa pagtoo kanako.” Mao kana ang tukma nga punto nga iyang gihimo sa Juan 6 sa dihang iyang gipakasama ang pag-inom diha sa pagtoo sa iyang mga pulong. Diha sa Juan 7, iya kining gipamatud-an pinaagi sa pagpasukad niini sa Daang Tugon, diin siya mismo ang gi-hisgutan. Ang gisaad nga Mesiyas manluluwas mao ang usa nga gipadala sa Dios, ang walay katapusang tinubdan sa buhing tubig aron mohatag ug ilimnon ngadto sa himalatyon nga kalibutan. Ug unsa ang “likido” nga pabugnaw? Ingon sa gihatagan og gibug-aton sa bersikulo 39, kini mao ang balaang espiritu sa Dios, nga gipakasama pag-usab ingon nga tubig.

Ang balaang espiritu igahatag sa tanang motoo ni Hesus isip Ginoo, apan si Hesus dili makahimo niining “ang pagbubo” hangtod nga siya himayaon, nga mao, nga siya mabanhaw gikan sa mga patay ug pagtuboy kaniya ngadto sa tuong kamot sa Dios. Sa iyang pagkatinuboy, si Hesus gikahatagan og balaang espiritu nga walay sukod (Juan 3:34-NASB) aron iya usab kining mahatag sa uban nga motoo kaniya. Alang sa Iglesya, sa unang higayon si Hesus “nagbubo” sa balaang espiritu sa Dios sa adlaw sa Pentekostes ingon sa nahisulat diha sa Mga Buhat 2. Niining hapsay kaayo nga bersikulo, si Pedro nakigpulong niadtong nahibulong nga duot sa katawhan nga nagtigum didto sa Templo niadtong masaysayong adlaw, ug labing makahuloganon gayud sa dihang iyang gitandi ang gasa sa balaang espiritu sa usa ka likido:

Mga Buhat 2:33
Busa, sanglit nahituboy man siya ngadto sa too sa Dios, ug gikan sa Amahan nakadawat sa gisaad nga Espiritu Santo, siya mibubo niining inyong nakita ug nadungog karon.

Sa dihang si Juan ang Magbabautismo mianhi ingon nga unang tigmantala mahitungod sa Mesiyas, daghang mga tawo ang nangutana kaniya kon siya na ba mao ang Kristo. Ayoha pagtan-aw ang iyang tubag;

Lukas 3:16
Si Juan mitubag kanilang tanan, “Kaninyo nagabautismo ako sa tubig. Apan [sa kalahian] adunay umalabut nga labi pang gamhanan kay kanako, nga bisan pa gani sa higut sa iyang mga sapin dili ako takus sa paghubad; kaninyo ang iyang igabautismo mao ang Espiritu Santo [walay artikulo “ang” balaang espiritu, ang gasa] ug kalayo.”

Samtang si Juan nagbautismo sa mga tawo didto sa suba sa Jordan, si Hesus mismo mitungha, ug gibautismohan siya ni Juan. Nganong si Hesus gibautismohan man sa tubig? Una, tungod kay siya usa ka Judio nga nagpuyo ubos sa Kasugoan ni Moises, ug ang bautismo sa tubig may kalabutan pa alang kaniya. Sama sa giingon ni Hesus diha sa Mateo 3:15, sa dihang si Juan sa pagka-mapaubsanon nanagana sa pagbautismo kaniya, “Pasagdi lang nga mahitabo kini; kay niining paagiha makatuman kita sa tanan nga gisugo sa Dios”. Nga ang buot ipasabot, tanang mga kinahanglanon alang sa usa ka Mesiyas nangatuman diha kang Jesus, kansang bautismo mihiusa kaniya ngadto sa kasal-anan sa tanang mga tawo ug sa pagkinahanglan og paghinlo, ug nahimong hulip alang kanato. [7]

Kini usab makahuloganon kaayo nga sa samang gutlo, sa dihang gibautismohan ni Juan si Hesus sa tubig, ang Dios “mibautismo” sa Iyang Anak uban sa balaang espiritu sa dagway sa salampati nga mikunsad kaniya. Busa, diha kang Hesu Kristo, ang duha ka mga bautismo nag-abut, nga nagpakita sa kausaban tali sa daan ug sa bag-o nga mi-epekto gayud sa adlaw sa Pentekostes sa dihang nagsugod ang Iglesya. Inubanan sa dili kaduha-duhaang “lanog-lanog” nga tingog sa Dios gikan sa langit nga nanghimatuod sa pagpaila kang Jesus ug sa Iyang gugma sa Iyang Anak, kini nga panghitabo mipatik sa pagsugod sa yutan-ong bulohaton ni Hesus.

Daghan nagtoo nga si Juan nga Magbabautismo maoy unang mibautismo sa tubig, apan sa tin-aw dili kini mao ang kahimtang. Kung tinuud pa kini, magmingaw-mingaw unta si Juan nga nagtindog daplin sa suba sa Jordan nga nagpaabot sa mga Israelita nga moadto aron iyang bautismohan. Kon dili pa sinati ang mga Israelita mahitungud sa bautismo sa tubig, tingali ang mga Israelita namiya na palayo kaniya human makabati kaniya nga namulong ug nagwali, ug moingon sila “unsay buot ipasabut niining buangon nga Juan? Nasayod ako unsay ipasabut sa “paghinulsol”, apan unsa man kining butang nga gitawag og ‘bautismo?’ Apan wala, ingon nga mga Judio sila sinati na kaayo mahitungod sa bautismo sa tubig, ug mao kanay rason ngano nga nagpanon sila padulong sa suba. Mao usab kanay hinungdan ngano nga sa dihang ang mga Pariseyo ug mga Levitahanon nangutana kang Juan, wala sila makugang, nga daw ang bautismo alang kanila bag-ong tulumanon.

Ang Hebrohanon 9:10 naghisgot og “nagkalain-laing tulomanon sa paghugas” diha sa Kasugoan, ug ang pulong sa Griego alang sa “mga paghugas” diha mao ang “mga bautismo.” Sayon ra man unta sa Dios paggamit sa usa sa daghang mga Griegong pinulongan, sama sa pluno, nga maoy gigamit sa paghugas sa mga butang nga dili molihok; nipto, pulong nga gigamit sa paghugas sa bahin sa lawas; o louo, nga nagkahulogan “pagkaligo o ang paghugas sa tibuok lawas.” Iya hinoong gipili ang pulong “mga bautismo” nga tukma sa mga panghugas diha sa Daang Tugon.

Ang mabinantayon nga pagbasa sa Daang Tugon mopadayag og nagkalain-laing matang sa paghugas alang sa Israelita ug mga kinabig ngadto sa Hudayismo. Ang Exudo 30:17-21 naghisgot sa bronse nga hunawanan nga gibutang sa tunga-tunga sa pultahan sa Tabernakulo ug sa altar aron ang mga pare makahugas sa ilang mga kamot ug mga tiil, busa naghimo kanilang hinlo sa ilang kaugalingon diha sa seremonyas aron dili sila mangamatay sa presensya sa Dios. Ang bautismo sa tubig ilalum sa Kasuguan ni Moises maoy usa usab ka paghulagway sa usa ka tawo nga gibautismohan isip mipadulong ngadto sa lubnganan unya mahimong mahimugso pag-usab ngadto sa kinabuhi.

Sumala sa Exudo 40:12, si Aaron ug ang iyang mga anak ginadala ngadto sa Tabernakulo ug gipanghugasan uban sa tubig. Sa dihang si Solomon nagtukod og Templo sa Jerusalem, nagpahimo siya’g hunawanan nga gibulitan ug bronse nga hilabihan kadako kaayo nga bisan pa sa biblia gitawag ug “ang dagat.” Ang mga eskolar nagbanabana niini nga mokabat ug 12,000 ka gallon nga tubig ang masulod niini ug mao kini’y tinubdan sa tubig nga kaligoanan, nga usahay ginahimo pinaagi sa pagbubo sa ibabaw sa usa ka tawo, ug usahay ibutang kini sa lahi nga sudlanan (2 Cronicas 4:6).

Ang Kasuguan ni Moises daghang mga tulomanon sa pagpanghugas. Adunay nagkalain-laing mga butang nga nahimo sa tawo nga makapahugaw kaniya, ug halos sa tanang panahon ang Kasuguan nagsulti nga kinahanglan nga maghugas siya’g tubig aron makasulod siya pag-usab sa katilingban. Tan-dia ang Levitico 14:9; 15:7, 8, 13, 22, 27; 16:26, 28, ug timan-i ang mosunod nga samang mga bersikulo:

Levitico 17:15-16
(15) Ug bisan kinsa nga kalaga nga magakaon niadtong namatay sa iyang kaugalingon, kun gilapa-lapa sa mananap nga mapintas, bisan siya molupyo kun dumuloong, pagalabhan niya ang iyang mga bisti, ug maligo siya sa iyang kaugalingon sa tubig, ug mamahugaw siya hangtud sa hapon: unya mamahinlo siya.
(16) Apan kong siya dili magalaba niini, ni magahugas sa iyang unod, nan pagadad-on niya ang iyang kasal-anan.

Alang sa pagkuha gikan sa pagkahugaw, ang pagkaligo sa tubig, gawas nga tulomanon sa panghinlo, aduna kini hulagwayanong kahulugan. Ingon usab niana ang bautismo ni Juan – ang tubig simbolo lamang sa pagtangtang sa sala ug nagpakita sa tinguha sa usa ka tawo sa pagsulod sa Gingharian sa Dios. Usab, ang mga Levita giwisik-wisikan og tubig sa dili pa sila magsugod sa pag-alagad diha sa Tabernakulo (Numeros 8:6-7). Bisan pa, ang Kasugoan aduna gani pinasahing tubig sa pagpanghinlo nga gigamit sa pipila ka mga kaso sa pagkahugaw (pananglitan, Numeros 19).

Sa panahon ni Juan nga Magbabautismo, adunay mga hunawanan sa rituwal nga pagpanghugas nga gikatag sa tibuok nasud Israel. Daghan sa maong mga hunawanan nakit-an sa mga nagkalot sa mga karaang mga dapit sa tibuok Israel, uban sa maayong pananglitan niini didto sa Qumran, ang Jerico sa Bag-ong Tugon ug bisan pa sa Jerusalem mismo. Kini gitoohan nga ang mga Judio sa panahon ni Kristo mimando sa mga bag-ong kinabig nga bautismohan sa tubig. Ang Diksyonaryo sa Bilia ni Hasting miingon, “ang usa ka dumoloong nga magtinguha nga makabig sa Pakigsaad, o sa pagkamatarung, sa ato pa, sa tinuud gayud, usa ka Israelita, kinahanglan gayong tulion ug bautismohan, ug unya maghalad og sakripisyo.” Ug mipadayon sa pag-ingon nga ang tawo dad-on ngadto sa “kaligoanan, nga diin mobarog siya nga ang tubig muabot sa iyang liog, samtang ang dagkong balaud sa Kasugoan ginabasa ngadto kaniya. Kini nga mga sugoa iyang isaad nga tumanon. Unya ang panalangin gipahayag dayon sa pagtidlom niya ilalum sa tubig, nga mabinantayon sa pagtuslob sa tibuok niyang lawas ngadto sa tubig.” [8]

Aniay laing nindot nga kinutlo mahitungod sa pagkainila sa tulomanon sa pagpanghugas diha sa tinuohan sa mga Judeo:

Ang tulomanon sa pagtuslob kinahanglanon kaayo ngadto sa mga Judio kay sa Misnah, nga maoy unang bahin sa Talmud ug gihipos gikan sa nahaunang binaba nga hubad sa Kasulatan, naggahin sa tibuok sinulat ngadto sa mikva’ot [ang danghan sa mikveh] nga maoy kaliguan sa tulomanon sa pagtuslob. Uban sa lain pang mga butang kini naghulagway sa kadaghanon sa tubig nga isulod sa mikveh, unsaon pagpaundang sa tulomanon? Niini, ug nga magpahimutang sa “buhing tubig” nga masulod sa unom ka grado nga kahingpitan aron madawat. Ang tubig sa mikveh kinahanglan nga gikan sa “kamot sa langit” dili sa “kamot sa tawo,” busa kini kinahanglan nga tubig sa ulan (ang matagak gikan sa atop maayo gihapon), o gikan sa tubod ug uban pa. Ang pagkuha’g tubig gikan sa atabay aron pun-on ang mikveh dili dawaton, apan sa ginagmay nga pagtuis, tungod kay ang mga Rabbi (Hudiyo nga batid sa balaod) nagpahayag man nga ang tubig sa mikveh adunay gahum sa pagputli, dyutay nga tubig gikan sa atabay mahimong madugang sa “buhing tubig” aron kanunay’ng puno ang mikveh, ug kini gipahayag nga putli na pinaagi sa anaa na sa mikveh. Ang kaanindot sa bautismo sama sa gihimo ni Juan sa Suba sa Jordan, mao nga wala na’y lantugi kon ang tubig madawat ba o dili sumala sa basihanan sa mga Levita. [9]

Ika-tulo nga Kapitulo
Ang Tumong sa Dios: Ang Paghinlo sa Kinasoluran

Hebreohanon 10:1
Kay miingon nga ang Kasugoan aduna man lamay landong sa mga maayong butang nga umalabut, ug wala makabaton sa katinuod niining mga butanga, kini dili arang maka-hingpit sa mga managpanuol, pinaagi sa mao rang mga halad nga kanunay nga ginahalad tuig-tuig.

Ang tanang ritwal ug tulomanon sa mga pagpanghugas sa Daang Tugon mga simbolo lamang ang kinaiya ug maoy nag-una sa mas dako pa nga kamatuoran sa paghinlo diha sa kinasuluran pinaagi sa buhat sa Mesiyas ug bautismo sa balaang espiritu. Diha sa “pagdumalahan” sa Dios, sa laing bahin, sila nangahunong na sa dihang ang mas dako pa nga bautismo nga iyang gihunahuna sa katapusan miabut na sa Adlaw sa Pentekostes, ug ang Iglesya misugod. Ang labing makapaikag gayud mao nga si Juan nga Magbabautismo mismo maoy unang mipaila sa han-ay sa pulong nga “bautismohan uban sa balaang espiritu.” Ang Griyego nga pulong baptizo nagkahulogan sa “pag-unlod” o “pagtuslob”. Ang likido nga pagpasabot sa “bautismohan diha sa balaang espiritu” kinahanglang usa ka paghulagway, tungod kay ang balaang espiritu dili man mahikap, ug sa tinud’anay gayud dili mabubo, ni ang usa kanato sa tinuud matuslob diha niini.

Ang bautismo ni Juan gitawag nga “bautismo sa paghinulsol alang sa kapasayloan sa mga sala” (Marcos 1:4). Sa ato pa, ang iyang bautismo nagsimbolo, ug kini kinuyogan sa, paghinulsol, pakigsaad sa pagpalayo gikan sa sala, sa bahin sa nagpabautismo. Kinahanglan nga dili ta masayop sa kahulogan sa kalainan tali niini ug sa bautismo diha sa balaang espiritu nga susama sa pagkatawo pag-usab. Ang Roma 10:9 mao ang pinaka sayon nga pahayag kon unsaon sa matag-usa ngamahimong matawo pag-usab ug unya mahimong Kristohanon:

Roma 10:9
Kay kon pinaagi sa imong baba magasugid ikaw nga si Hesus mao ang Ginoo, ug magtoo sa sulod sa imong kasingkasing nga siya gibanhaw sa Dios gikan sa mga patay, nan, maluwas ikaw.

Walay gihisgutan dinhi nga ang usa ka tawo mobiya gikan sa iyang mga sala aron matawo siya pag-usab sa espiritu sa Dios. Hinuon, kon ang usa ka tawo miduol ngadto kang Hesus ingon nga Ginoo, ang tanan niyang mga kasal-anan kaniadto napasaylo na ug siya gihatagan sa pagka matarong hangtod sa kahangtoran diha sa panan-aw sa Dios. Ingon niana ka dako ang bautismo sa kinasoluran kay sa bautismo sa gawas nga mao ang tubig. [10]Agig dan-ag mahitungud sa daang bautismo nga nagtudlo ngadto sa bag-o, palandunga kining mga bersikuloha:

Hebreohanon 7:18-19
(18) Kay sa usa ka bahin, ang nahaunang kasugoan gihiklin tungod sa kahuyang ug kawalay kapuslanan niini.
(19) (Kay walay nahimong hingpit pinaagi sa Kasugoan); ug sa laing bahin, gikapasulod ang usa ka labi pa ka maayong paglaum nga pinaagi niini magaduol kita sa Dios.

Sa unsang paagi nga ang Kasugoan ni Moises “huyang ug walay hinungdan”? Diha lamang sa kahimtang nga dili kini “makahinlo sa konsensya” bisan pa sa usa ka tawo nga minunot niini. Mahitungud sa ilang gawasnon nga kinaiyahan sa pagtuman sa mga tulomanon, ang mga Pariseo kon tan-awon morag maayo. Kon imong tan-awon sila, morag mga matarong kaayo, apan ang ilang mga kasingkasing halayo gikan sa Dios. Dili sila hinlo sa ilang kinasulorang bahin, ug mao kana’y hinungdan nga gikapahisama sila ni Jesus sa mga “pinaputi nga mga pantyon”. Hinumdumi nga ang Kasugoan gihatag “aron pinaagi sa Kasugoan ang sala mahimong dayag nga sala gayud” (Roma 7:13). Kini gihimo aron makahunahuna ang mga tawo sa ilang pagkinahanglan sa Manluluwas gikan sa sala nga naglublob sulod nila (Roma 7:18) ug tultolan sila sa umalabot nga Mesiyas. Ang Mga Hebreohanon 9:6-8 naghisgot mahitungod sa Labaw’ng Sacerdote nga misulod sa Labing Balaan nga dapit makausa sa usa ka tuig uban sa dugo nga halad alang sa sala sa mga katawhan ug sa iyang kaugalingon, ug kini mitudlo tumong sa labing dako pa nga Labaw’ng Sacerdote ug labing dako pa nga Balaang Dapit. Unya miabot kining mahalandumon ug makahuloganon nga mga bersikulo:

Hebreohanon 9:9-10
(9) (Nga, ingon nga sambingay, mao ang kapanahonan karon). Sumala niining maong pahimutang, ginahalad ang mga gasa ug mga halad-inihaw nga dili arang makahingpit sa kaisipan sa magsisimba,
(10) Kondili may kalabutan lamang bahin sa kan-onon ug ilimnon ug sa nagkalainlaing mga pagpanghugas, mga tulomanon [baptismos] alang sa lawas nga gipahamtang aron pagatumanon hangtud sa panahon sa pagpatarung sa mga butang.

Hinumdumi nga ang pulong “bautismo” nagkahulugan nga “ituslob” o “unlod”, ug sa bisan unsang paagi wala kini nagpasabut mahitungud sa butang o elemento diin adto ituslob ang usa ka butang. Sa tinuud gayud, ang pulong “bautismo” dili usa ka hubad, kondili usa ka pagsuhid sa mga litra gikan sa Griego nga mga pulong baptismos (kangalan) ug baptizo (verbo). Tan-awa pag-usab ang bersikulo 10 nga anaa sa itaas!!! Tin-aw kaayo nga miingon nga ang “gawasnong mga tulomanon” sama sa bautismo sa tubig aplikado lamang hangtod sa panahon sa bag-ong kalagdaan!!! Kanus-a man ang “bag-ong kalagdaan” nagsugod? Sa dihang gihimong mapuslanon ni Hesu Kristo ug kahinloan sa kinasoluran pinaagi sa iyang pag-katawo pinaagi sa usa ka ulay, walay salang kinabuhi, kamatayon, pagkabanhaw, pagkayab, ug ang paghatag sa balaang espiritu sa Adlaw sa Pentekostes.

Ang Mga Hebreohanon 9:11-13 naghisgot mahitungud kang Kristo ingon nga labaw’ng saserdote nga misulod sa makausa ug alang sa tanan ngadto sa langitnong “Balaan sa mga Balaan” pinaagi sa iyang kaugalingong dugo. Unya miabut ang makasaysayong bersikulo:

Hebreohanon 9:14
Unsa ka labaw pa gayud niini ang mahimo sa dugo ni Kristo, nga pinaagi sa Espiritu nga dayon mihalad sa iyang kaugalingon nga walay buling ngadto sa Dios, sa paghinlo sa inyong kaisipan gikan sa mga patayng binuhatan aron magaalagad kamo sa Dios nga buhi?

Nganong gusto man kita nga makangkon sa hininloang konsensya? Nganong gusto man nato kining kinasoluran nga paghinlo? Aron maalagaran nato ang buhing Dios. Amen. Aduna pa’y daghan diha sa Pulong sa Dios nga nagapamatood sa bautismo sa tubig ingon nga simbolikong nangunahan alang sa mas dako nga kamatuuran. Ang I Pedro 3:18-20a nagsulti mahitungod sa kamatayon ni Kristo, sa iyang pagkabanhaw, ug ang iyang sunod nga pagpahayag sa maong kadaugan batok sa kamatayon ngadto sa mga dautang espiritu nga miut-ot sa katawhan sa mga adlaw ni Noe ug busa sila gibilanggo sa kangitngit. Ug unya atong mabasa:

1 Pedro 3:20-21
(20) Nga kaniadto wala managpano-o, sa diha nga sa mga adlaw ni Noe ang pailub sa Dios nagpaabut, samtang gibuhat pa ang arka nga niini pila lamang kabuok sa ato pa, walo ka tawo ang naluwas latas sa tubig,
(21) Ug kining tubig nagasimbolo sa bautismo [ang pagtuslob] kini naga luwas kaninyo karon dili ingon nga paglugod sa buling gikan sa lawas [dili ang bautismo sa tubig] kon dilli ingon nga pangamuyo diha sa atubangan sa Dios alang sa maayong kaisipan, pinaagi sa pagkabanhaw ni Hesu Kristo,

Bantayi pag-ayo nga ang Pulong sa Dios sa tino miingon nga ang bautismo nga karon naglawas kaninyo dili bautismo sa tubig, kundili usa ka butang nga mitandog kanimo sa kinasuloran, bisan pa ang imong konsensya. Nga gihimong posibli pinaagi sa pagkabanhaw ni Hesu Kristo, ug ang iyang pagkayab ug pagkatinuboy ingon nga Ginoo, nga naghimo kaniya ingon nga magbabautismo sa balaang espiritu. Makaikag kaayo nga ang tubig sa lunop sa panahon ni Noe nakahimo sa duha ka mga butang: kadto milaglag sa tanag mga tawong dautan ug kini nagluwas sa tanang mga maayong tawo. Busa, ang atong pagkatinuslob ngadto kang Kristo pinaagi sa balaang espiritu mipatay sa daang tawo, sa ginaray nga pagkasulti, ug naghatag kanato sa bag-ong kinabuhi.

Ika-upat nga Kapitulo
Pagpili sa Imong Bautismo

Human sa iyang pagkabanhaw ug sa wala pa siya mokayab, si Hesus mipakita sa “napulo’g usa” sa pipila ka mga higayon ug mitudlo kanila sa daghang mga butang. Ang Marcos 16 adunay talaan sa usa ka higayon, ug si Hesus’ sa iyang mga pulong adunay usa ka rason naganong daghang kristohanon mituo nga ang bautismo sa tubig sa gihapon maaplikar pa karon:

Marcos 16:15-16
(15) Ug siya miingon kanila, “Panglakaw kamo sa tibuok kalibutan ug iwali ninyo ang Maayong Balita ngadto sa tibuok kabuhatan.
(16) Ang motoo ug magpabautismo maluwas; apan ang dili motoo pagahukman sa silot.

Kalagmitan nga pangagpas niini mao nga si Hesus nagpasabut nga ang motoo kinahanglang bautismohan sa tubig, apan tungod kay wala gayod siya muingon nga “tubig”, tingali dili dayon ta hukom nga kini tubig gayod.

Ang libro sa mga buhat nagsugod diin si Kristo nakigsulti ngadto sa iyang mga tinun-an sa samang higayon, sa wala pa siya mokayab, ug mipahinumdom kanila sa ubang mga butang nga iyang gitudlo kanila sa wala pa siya mamatay. Naghisgot siya kanila mahitungod sa bag-ong espirituhanong kalihokan, ang umalabot nga “bag-ong kalagdaan”, ingnon ta, nga diin ang espiritu sa Dios (“ang Maghuhupay”) magpadayag gayod diha sa tagsa tagsa kanila. Ingon nga mga Judio, nagpaabut sila nga kini may kalabutan sa pag-abot sa usa ka libo ka tuig o Milinyal nga Gingharian. Atong tan-awon kong ang gisulti ni Jesus mahitungod sa bautismo diha sa Mga Buhat 1 makatabang ba kanato sa pagsabut kon unsay iyang ipasabot niini diha sa Marcos 16. Dili na mahimong palabwan pa katin-aw kining mosunod nga mga bersikulo:

Buhat 1:4-5 [Hubad sa tagsulat, uban ug ang pamunto ug ang mga dagkong litra giusab]
(4) Ug samtang si Hesus uban pa kanila gitugon niya sila, “Ayaw una kamo pagbiya sa Jerusalem; hulata ninyo ang gasa nga gisaad sa akong amahan, sumala sa gisulti ko kaninyo.[Tan-awa usab ang Lukas 24:49].
(5) Kay si Juan namunyag pinaagi sa tubig, apan [sa kalainan] pipila na lamang ka adlaw gikan karon bautismohan kamo pinaagi sa espiritu santo.” [11]

Pila man ka mga bautismo ang gihisgutan ni Jesus diha sa Buhat 1:5? Duha. Ang usa mao ang daan ug ang usa mao ang bag-o. Ang usa mao ang tubig ug ang usa mao ang balaang espiritu. Sumala sa gisulti ni Jesus, kining duha ka mga bautismo dili usa ka “kining duha o uban pa” nga pilianan. Mora bag “asa niining duha”, dili ba? Busa ang pangutana asa man niini ang angay sa usa ka Kristohanon? Ang usa sa mga mosunod nga mga bersikulo, nga mipahimutang sa pito ka mga doktrinang hisgutanan, nga diin ang husto nga pagsabut bililhon kayo sa Kristohanong panaghiusa, makapawala sa pagduha-duha sumala niining maong tubag.

Efeso 4:4-6
(4) Adunay usa lamang ka lawas ug usa ka Espiritu [espiritu]- maingon nga adunay usa lamang ka paglaum nga alang niini gipanagtawag kamo,
(5) Usa ka Ginoo, usa ka pagtoo, usa ka bautismo,
(6) Usa ka Dios ug Amahan natong tanan, nga ibabaw sa tanan ug anaa sa tanan ug sulod sa tanan.

Kon adunay usa lamang ka bautismo ang angay sa Iglesya karon, mahimo ba kaha nga kini ang bautismo sa tubig ni Juan o ang bautismo sa balaang espiritu? Siguro gayud nga ang usa ka bautismo sa Efeso 4:5 mao ang bautismo diha sa usa ka espiritu pinaagi sa usa ka Ginoo, nga miabut pinaagi sa usa ka pagtoo ug mihimo sa usa ka tawo nga kabahin diha sa usa ka lawas diin ang Dios mao ang usa ka Amahan, ug maoy naghatag sa usa ka paglaum.

Kon ang usa ka bautismo alang sa usa ka Kristohanon tubig pa, nan ngano nga ang Dios mihimo man ug tino nga punto nga si Apollo nasayod lamang sa bautismo ni Juan (Buhat 18:25)? Ug ngano, nga sa dihang si Pablo nakahibalag sa mga tinun-an ni Apollo, wala ba siya matagbaw sa bautismo sa tubig ug gitudloan niya sila nga bautismohan ngadto sa ngalan ni Hesu Kristo? Sa dihang papilion ka tali niining duha ka mga bautismo, ang tubig ug ang balaang espiritu, dili ba klaro nga ang usa ka bautismo alang sa Kristohanong Iglesya dili gayud ang bautismo sa tubig nga gigamit na sa Daang Tugon, kon dili ang balaang espiritu nga miabut sa dihang nagsugod ang Iglesya?

Ang Mga Taga Colosas mao ang kaubang sinulat sa Mga Taga Efeso diin kini mitul-id sa kasaypanan sa mga magtotoo sa pagpabilin diha sa pagtulon-an nga gihatag ngadto sa Mga Taga Efeso. [12] Sa kamatuoran niana, kadaghanan sa mga gihisgutan diha sa Mga Taga-Efeso gibalik-balik didto sa Mga Taga Colosas. Ang “usa ka bautismo” diha sa balaang espiritu, nga mitungha sa kalit lamang sa tawo nga mahimogso pag-usab sa espiritu sa Dios, gihisgutan pagbalik diha sa Mga Taga Colosas, diin kini gipakasama sa pag-tuli diin sa maong paagi kahatagan ug katin-awan nga ang hulagway, bautismo sa kinasoluran mao ang tinuud nga bautismo alang sa mga Kristohanon. Ang kinatibok-ang gihisgutan niini mao ang unsay anaa sa matag usa ka magtotoo “diha ni Kristo.”

Colosas 2:11-12
(11) Diha kaniya usab kamo nakadawat sa sirkunsisyon nga dili hinimo sa mga kamot, kon dili sa sirkunsisyon nga pinaagi kang Kristo sa diha nga nahukasan kamo sa unodnon nga lawas;
(12) Ug gikalubong kamo uban kaniya diha sa bautismo, nga niini kamo usab gibanhaw uban kaniya pinaagi sa pagtoo sa gahum sa Dios nga nagbanhaw kaniya gikan sa mga patay.

Gikan sa bersikulo 11, tin-aw kayo nga ang “sirkunsisyon o tuli” nga gihimo sa matag Kristohanon pinaagi kang Kristo Hesus dili tinuud nga sirkunsisyon, sama sa Israel sa Daang Tugon ubos sa Kasugoan ni Moises. Kun dili, usa kini ka sirkunsisyon sa kasingkasing, ang hinulagway nga sirkunsisyon nga “miputol” sa paghari sa unodnon, ang makasasalang kinaiyahan. Ang bersekulo 12 mipahayag sa kasibo sa hinulagway nga bautismo, nga mipahisama sa Daang Tugon nga pagtuslob ngadto ug pagkawas gikan sa tubig uban sa Kristohanong paglubong ug pagkabanhaw diha kang Kristo. Sama sa Kristohanong “sirkunsisyon” pinaagi kang Hesu Kristo, mao usab ang iyang “bautismo” pinaagi sa Ginoo sa panahon sa iyang pag-katawo pag-usab dili linawas o pisikal, kondili, usa ka “buhat sa sulod” nga naghatag kaniya sa gahum nga modaug batok sa iyang makasasala nga kinaiyahan ug mahisama sa atong Manluluwas.

Sama sa mao ra nga kahimtang, sabta ang mosunod nga bersikulo, nga ang konteksto niini nagapakita usab kun unsay madawat sa matag Kristohanon sa dihang natawo siya pag-usab, wala na siya sa gahom sa sala.

1 Mga Taga-Corinto 6:11
Ug kaniadto ang uban kaninyo mga ingon niini [mga makasasala, sumala sa bersikulo 9 ug 10]. Apan kamo gihinloan na, kamo gibalaan na, kamo gimatarung na sa ngalan sa Ginoong Hesu Kristo ug diha sa Espiritu (espiritu) sa atong Dios

Ang daang bautismo sa tubig usa lamang ka hulagway ug tilimad-an sa mas labaw pang bautismo sa balaang espiritu nga taliabot, ang usa ka bautismo alang sa Iglesya. Diha sa bersikulo nga anaa sa itaas, ang pulong “nahugasan” wala nagpasabut og tubig. Sama sa atong nakita “ang ngalan Hesu Kristo” nagpaila sa awtoridad ni Hesu Kristo, nga nabatunan sa matag Kristohanon pinaagi sa balaang espiritu diha sa sulod niya.

Busa unsa man nga bautismo ang imong gusto – sa tubig o sa balaang espiritu? Asa man ang may mas labaw ug gahom sa pag-usab sa kasingkasing sa mga tawo, lalaki o babaye? Asa man ang mas labing angayan alang sa madaugon nga Kristohanong kinabuhi? Aduna lamay gamay nga pagduhaduha nga kadaghanan sa mga Kristohanon karon naglantaw lamang sa tubig, diin dayag nga makasusubo kaayo, tungod kay ang matag-usa nabautismohan na sa balaang espiritu, samala sa musunod nga bersikulo, nga walay diretsong kalambigitan sa bautismo sa tubig, giklaro pag-ayo;

1 Mga Taga Corinto 12:13
Kay kita [mga Kristohanon] kitang tanan nabautismohan sa usa ka Espirito ngadto sa usa ka lawas –Judeo o Gresyanhon, mga ulipon o mga tawong gawasnon-gikahatagan kita usa ka Espiritu [espiritu] nga mainum. [13]

Hunahuna unsay atong nakita gikan sa walay ika-tandi nga Pulong sa Dios niini nga bahin sa basahon. Sa hapit na ang Adlaw sa Pentekostes, sa dihang ang mga tinun-an hapit na mahimong labut sa unang mga tawo sa kasaysayan nga natawo pag-usab sa dili madunoton nga binhi sa Dios, nga mao ang balaang espiritu, si Jesus sa tin-aw gayud misulti kanila nga adunay muabut nga mas labaw pang bautismo kay sa bautismo sa tubig ni Juan. Kining maong usa ka bautismo mao ang naghiusa sa tanang mga Kristohanon pinaagi sa gasa sa Dios nga mao ang balaang espiritu. Kini mao ang usa ka bautismo nga angay sa Iglesya karon, sumala sa Mga Taga Efeso 4:5, diin ato nang nakita. Kini nga bautismo sa pag-katawo pag-usab sa “balaang espiritu” nahitabo na sumala sa gisulat diha sa Buhat 2, nga walay labut sa bisan unsa nga bautismo sa tubig.

Buhat 2:1-4
(1) Ug sa pag-abut na sa adlaw Pentekostes, silang tanan nagkatigum sa usa ka dapit.
(2) Ug sa kalit may miabut nga dahunog gikan sa langit ingon sa huros sa makusog nga hangin, ug kini mipuno sa tibuok balay diin didto sila nanaglingkod.
(3) Ug dihay mipakita kanila nga mga dila nga daw kalayo, nga nagtinagsaay sa pagpatong sa ibabaw sa matag-usa kanila.
(4) Ug silang tanan napuno uban sa [walay artikulo] Balaang Espiritu [balaang espiritu] ug misugod sa pagsulti sa laing pinulongan sumala sa ipalitok sa Espiritu kanila.

Sukad sa Adlaw sa Pentekostes, si Hesu Kristo mipadayon sa pag pamautismo sa balaang espiritu (ang iyang balaang kinaiya) sa matag usa ka tawo nga misugid kaniya ingon nga Ginoo sumala Mga Taga Roma 10:9 ug 10. Gitawag kini sa Biblia ug, “bautismo sa balaang espiritu” sama ra sa bag-ong pag-katawo. Mao ra gihapon sa “pagdihog” (2 Mga Taga Corinto 1:21 ug 22), nga gigamit diha sa mga Sulat sa Iglesya nga maylabut lamang sa pagkatawo pag-usab diha sa balaang espiritu sa Dios. [14] Bisan pa sa mga gitudlo sa mga charismatic nga hugpong karon, wala gayod kanang ilang giingon “ikaduhang buhat sa grasya,” o dili ba “pagdihog”, o kaha dugang pa nga balaang espiritu nga madawat sa usa gikan sa Dios nga molabaw pa sa iyang madawat diha sa bag-o niyang pagkahimugso. [15] Kon ikaw Kristohanon, nakabaton ka na sa tanang pagkamatarong ug ang tanang kahigayonan nga mahatagsa Dios kanimo. Ngano? Tungod kay ikaw “natugob na “sa kinatibuk-an gayod sa tanang mga butang nga anaa sa ngalan ni Hesu Kristo. Ang Mga Taga Efeso 1:3 nag-ingon nga ang matag Kristohanon gipanalanginan na sa “tanang matang sa espirituhanong panalangin.” Ang pangutana nga kinahanglan atong ipangutana sa atong kaugalingon mao kini: “Unsa may akong gibuhat uban sa unsa may nabuhat sa Dios kanako ug sa iyang paghatag kanako sa gahom aron ako makabuhat sa angay nakong pagabuhaton?”

Unsa ka makasusubo nga daghan na kaayo sa mga maayong mga Kristohanon, sa kanunay, naglantugi sa mga butang nga gamay rag mahimo ug gahom tungod kay natudloan sila nga ang bautismo nagpasabut sa tubig. Apan hinumdomi, ato nang nakita nga ang tinuod nga kahulogan sa “bautismo” walay kalabutan sa tubig, ug nga ang kinatibok-ang konteksto maoy moila sa kahulugan sa mga elemento diin ang bautismo napahimutang. Ingon sa tino nga gisulti sa Dios diha sa Hebreohanon 7,9,10 ug I Pedro 3, ang bautismo sa tubig walay mahimo alang sa kasingkasing o konsensya sa usa tawo. Mao nga gitawag kini ug “landong” sa dako nga kamatuuran, ug ngano nga kini gipulihan sa bautismo sa balaang espiritu. Ang tubig nagsimbolo lamang sa madagayaon nga gasa ni Hesu Kristo nga iyang ihatag sa tanang mopili sa pagtoo kaniya ingon nga Ginoo. Atong padayunon karon ang pagan-aw sa daghan pang mga butang nga nabatonan nato diha kang Kristo, nga may kalabutan sa gihisgutan niining maong basahon.

Ika-lima nga Kapitulo
Gibautismohan sa Unsa, O Kaha Kang Kinsa? (Nailhan Uban Ni Kristo)

Makuyaw gayod nga mahibaloan nga taliwala sa kamatuuran nga kadaghanan sa mga Kristohanong Iglesya karon nagbautismo gihapon sa tubig, wala gayo’y sugo o tulomanon gikan sa Dios alang sa mga Kristohanon nga kini pagabuhaton. Sa nanglabay nga “panahon” ilalum sa Kasugoan ni Moises ug sa wala pa ang Adlaw sa Pentekostes, adunay Kasugoan ug tulomanon, sumala sa atong nakita nga mga bersikulo gikan sa Exodus, Leviticus, ug Numeros. Alang kang kinsa man? Alang kini sa mga Judeo ug mga proselitas (ang mga Gentil nga nakabig sa relihiyon sa mga Hudiyo) – nga sila paga bautismohan sa tubig. Apan, sumala sa gisulti ni Jesus sa iyang mga tinun-an, kana nga sugo paga-himoon nga, ug karon nahimo na nga gipulihan sa mas dako nga bautismo diha sa balaang espiritu. Ang gasa sa Dios nga balaang espiritu nagahinlo sa tawo sa kinasuloran sa dihang natawo siya pag-usab, pinaagi sa dili madunot nga binhi nga gikan sa atong langitnong Amahan, siya walay katapusan gitimrihan na “… diha kang Kristo Hesus, nga nahimo dinhi kanato ingon nga kaalam sa Dios – nga ang buot ipasabot, siya ang atong pagka matarong, pagkabalaan, ug pagkatinubos” (1 Mga Taga Corinto 1:30).

Kini tinuud gayod nga daghan sa mga unang-katuigang mga kristohanon nagtuman sa bautismo sa tubig ingon nga paagi sa pagpahayag sa pagtoo sa mga bag-ong kinabig. Mga bersikulo sama sa Buhat 2:38, 41; 8:12 ug musunod 9:18; 22:16 nagpahayag nga ang bautismo sa tubig usa ka kostumbre sa unang mga Iglesyang Kristohanon. Ngano man? Dili tungod kay gisugo sila ni Hesus nga buhaton kini. Usa kadto ka kustombre nga adunay mga katarungan. Una, halos tanang mga Kristohanon gikan sa Adlaw sa Pentekostes kanhi mga Judio, nasilsil na pag-ayo sa ilang mga huna-huna ang tradisyon sa bautismo sa tubig. Ang libro sa mga Buhat misulat sa malisod nga pag pakigbisog labut sa kausaban gikan sa daang Hudiyo nga hunahuna ngadto sa kamatuuran sa “pangdumalahan sa Grasya sa Dios” (Mga Taga Efeso 3:2), nga mauswagong giduso ni Pablo diha sa iyang mga sulat ngadto sa Iglesya. Ang tradisyon sa mga Hudiyo, kadaghanan gibasi gayud diha sa pag patuli ug bautismo sa tubig, ug wala maandam sa paghatag og kahigayonan ngadto sa bag-ong programa alang sa Iglesya, usa ka programa nga wala magsukad sa unodnong kasugoan apan diha sa makapabuhi (magahatag og kinabuhi) nga espiritu.

Ang ikaduhang katarungan ngano nga ang bautismo sa tubig maoy usa ka kostumbre sa nag-unang Iglesya tungod sa kamatuuran nga ang mga Sinulat sa Bag-ong Testamento sa Mga Taga Roma, Mga Taga Corinto, Mga Taga Efeso, Mga Taga Colosas, ug Mga Hebreohanon, nagahatag ug katin-awan nga ang bautismo sa tubig landong lamang sa umalabut nga bautismo sa balaang espiritu, wala pa masulat sa halos usa ka henerasyon human nagsugod ang Iglesya. Hapit 21 ka mga katuigan human sa Adlaw sa Pentekostes ayha pa nahisulat ang unang sulat alang sa Iglesya (circa 49 A.D.), ug kapin 30 ka mga katuigan una pa nasulat ang Efeso ug Colosas. Niadtong panahona, wala gayoy tino nga pinadayag gikan sa Dios nga misumpaki sa Hudiyo nga kostumbre sa bautismo sa tubig.

Ang ikatulong katarungan ngano nga ang bautismo sa tubig mipadayon ingon nga kustombre sa nag-unang Iglesya mao nga, kon duna man ugaling, pipila lamang sa mga orihinal nga tinun-an ni Hesus nga nakasabut gayud sa iyang gisulti diha sa mga Buhat 1:5-8, ug kadaghanan nila nagtuman pa gyod sa “bautismo ni Juan.” Ilabi na gyod sa palibot sa Herusalem, daghan sa mga kanhi-Judio “maiiniton pa gayud sa Kasugoan,” ug sa mga tulomanon o ritwal sa bautismo sa tubig nga maoy hinongdan nga migamot kini diha sa Iglesia. Bisan pa sa dihang hingpit na nga gipadayag ang mga sinulat alang sa Iglesia, ang Mga Taga Efeso 4:5 namantala na sa malanog gayod nga aduna lamay “USA KA BAUTISMO” alang sa Iglesya, daghan gihapon sa mga magtotoo mipadayon sa pagtuman sa naandang tradisyon sa bautismo sa tubig. Makasusubo kaayong isulti nga mao ra gihapon kini ang nahitabo sa atong panahon karon.

Mahitungud sa mapadayonong Hudiyo nga tradisyon, hunahunaa kuno kon unsa pa’y gisulti ni Hesus ngadto sa iyang mga tinun-an diha sa Mga Buhat 1 nga sa samang higayon miingon siya nga ang bautismo sa tubig hapit na mawala. Misulti siya kanila nga manlakaw sa tibuok kalibutan ug iwali ang Maayong Balita sa tanang binuhat (nga nag-lakip sa mga Hentil). Unya, ila ba kanang gituman? Wala, wala hangtod milabay ang daghang mga katuigan. Ang mga nagsulat sa mga kasaysayan nag-ingon nga mikabat halos sa napulo ka mga tuig una pa ang usa ka Gentil gidawat diha sa Pagtoo (Mga Buhat 10), ug nga 25 ka mga katuigan human nagsugod ang Iglesya, si Pablo sa gihapon maisogong nakigbatok sa iyang mga Hudiyo nga kaatbang, nga makita diha sa iyang mga sinulat ngadto sa mga taga Galacia. Sa kamatuuran niana, ang sulat ngadto sa Mga Taga Galacia mipadayag nga bisan pa si Pedro, nga maoy unang gipadala sa Dios ngadto sa mga Hentil (Buhat 10), naa gihapoy lawom nga impluwensya sa iyang Hudiyo nga pagtulon-an nga si Pablo kinahanglan pang moatubang kaniya nawong sa nawong aron makapadayon siya sa paglakaw sa mas dako pa nga pinadayag nga gikahatag kaniya sa nanglabay nga mga katuigan (Mga Taga Galacia 2:11-14). Sa pagkatinuud ang daang kinaiyahan lisud nga mawala.

Mahinungdanon kaayo nga ang pahayag sama sa makita diha sa Mga Taga Filipos 3:3, diin si Pablo nag-ingon nga “ang mga Kristohanon dili mohatag og kahigayonan sa unod,” nasulat ulahi na kaayo sa iyang kinabuhi, sa nahuman na napadayag sa hingpit gayud “ang Tinago” sa “usa ka lawas ni Kristo” ngadto kaniya. Ang mapadayonong pagpadayag niini nga mga kamatuuran diha sa mga Sinulat alang sa Iglesya maoy makahimo sa mahinungdanong agianan diha pasulod sa Iglesya ug daghang mga tawo ang nakaalinggat nga ang mga tulomanon sa mga Hudiyo sama sa sirkunsisyon ug bautismo sa tubig dili na kinahanglan. [16]

Ang kamatuuran nga ang unang mga Kristohanon natuhop pag-ayo sa ilang kanhing maka-Judiyong mga tradisyon nagpahayag nganong padayon silang nagbautismo sa mga bag-ong kinabig didto sa tubig. Sa Mga Buhat 8, pananglitan, si Filipe mibautismo sa Etiopiahanon nga Eunoco sa gihangyo siya niini. Usa ka mahinungdanon kaayo nga ang Eunoco, dili usa ka Judio, nga mao pa lamay pag-abot gikan sa Jerusalem, nga maoy kuta sa Hudayismo, diin didto siya gikan “sa pagsimba.”Tingali naghunahuna siya nga magpakabig ngadto sa Hudayismo. Human siya makadungog ug mituo sa unsay gitudlo ni Filipe kaniya mahitungod ni Kristo Hesus, mihangyo nga bautismohan siya didto sa suba, ug si Filipe malipayon nga misugot, pinasikad sa kanhi niyang tinoohan nga nagtudlo nga ang mga kinabig kinahanglan bautismohan.

Ang nag-unang mga Kristohanon padayon sa pagbuhat sa daghan nilang mga pagtulon-an ingon nga mga Hudiyo ubos sa Kasuguan ni Moises hangtod nga sa katapusan ang uban kanila nadani sa Dios nga “si Hesu Kristo maoy katapusan sa balaod alang sa pagka-matarong” (Roma 10:14 - KJV). Ang pagkakabig ni Saulo (Buhat 9) mao ang unang lakang, ug ang sunod nga kapitulo sa Buhat naglakip sa usa ka halandumong panghitabo diha sa nag-unang Iglesia. Unsa kalisod alang sa usa ka tawo nga Hudiyo sa tibuuk niyang kinabuhi, hangtod nga miabot ang Adlaw sa Pentekostes sa dihang kalit lamang nahimo siyang usa ka Kristohanon, aron itambog o idiskarga ang iyang nakaplastar nang hunahuna nga Hudiyonhon ug dawaton ang kamatuuran nga may labaw pa nga bautismo sa kinasuloran? Si Pedro mao ang hingpit nga panig-ingnan. Diha sa Mga Buhat 10, nagamit gayud si Ginoong Hesus og talagsaong panan-awon ang usa ka “naglutaw sa hangin nga mga mananap” nga adunay tingog sa pagdasig aron lang nga moadto si Pedro ngadto sa panimalay ni Cornelius, nga usa ka Gentil. Didto nahibaw-an ni Pedro nga ang pagkatawo pag-usab ug ang nahisibo nga gasa sa balaang espiritu alang usab diay sa mga Gentil, usa ka butang nga angay unta niyang nahibaw-an gikan pagtudlo ni Hesus ngadto sa iyang mga tinun-an didto sa Mga Buhat 1.

Sa dihang miabot na si Pedro ngadto sa panimalay ni Cornelio, nakugang siya nga si Cornelio usab nakadungog gikan sa Dios ug nga gigutom siya sa pagpanimati sa kamatuoran mahitungod kang Kristo Hesus. Busa si Pedro misugod sa iyang napakgang nga pakigpulong uban niini nga mga pulong: “Karon ako nang nasuta kon unsa ka tinuod nga ang Dios wala gayod magpakita ug pinalabi apan midawat ug mga tawo gikan sa nagkalainlaing mga kanasoran nga may kahadlok kaniya ug naghimo sa matarong nga buhat” (Buhat 10:34 ug 35).

Tapos makapahiluna sa husto si Pedro sa pulong sa Dios ngadto kang Cornelius ug sa iyang mga paryente ug sa mga suud niyang mga higala kon unsaon pagkatawo pag-usab, ang iyang pagtudlo gipakgang sa kalit kaayo:

Mga Buhat 10:44-46 [Hubad sa tagsulat ug ang pamunto ug ang mga dagkong litra giusab]
(44) Samtang si Pedro nagsulti pa niini, ang espiritu santo mikunsad diha sa tanan nga nakadungog sa pulong.
(45) Ug ang mga magtotoong may sirkunsisyon [Hudiyo] nga nanguban kang Pedro nahingangha nga ang gasa nga espiritu santo gibubo man usab diay diha sa mga Gentil.
(46) Kay sila nakabati man sa mga Gentil nga nanaglitok sa laing mga pinulongan ug nanag-ambahan sa Dios.

Gawas kon ikaw natuhop na pag-ayo sa walay hunong nga pagpihig ngadto sa inila nga grupo sa mga tawo, tingali dili ka makahimo sa pagsabot sa dakong kahangangha ni Pedro ug sa mga Hudiyo nga didto uban kaniya. “Nahingangha” mao ang pagsulti niini sa kalumo! Ang mga Hudiyo nag-isip sa mga Gentil sa samang kahimtang sa mga iro, ingon niana ang pag-ila nila kanila. Hunahuna daw kuno: unsa kaha ka katugaw sa dihang magtudlo ka sa Biblia diha sa imong tigum sa balay ug unya ang imong ginalam nga iro mokalit lang sa pagsultig mga dila agig pamatuud nga siya nahimugso pag-usab?! Sa tinuoray gayud, ingon niana ka kugang si Pedro sa dihang si Cornelio ug ang tanang mga Gentil nga giisip nilang mga “iro” misultig mga dila. Ug si Pedro nasamok:

Mga Buhat 10:47-48a
(47) “Aduna bay makasalanta sa tubig aron dili kabautismohan sila nga nanagpakadawat sa Espiritu Santo sama kanato?”
(48) Ug iyang gisugo sila sa pagpabautismo sa ngalan ni Hesu Kristo. Ug unya ilang gihangyo siya sa pagpabilin pa ug pipila ka adlaw.

Daghang mga Kristohanon nakabasa niining mga bersikuloha ug nangagpas nga sila si Cornelio ug ang iyang mga batos gituslob ngadto sa tubig. Bisan siguro kon gituslob sila, dili tungod kay kadto gisugo sa pulong sa Dios. Apan adunay laing paagi sa paglantaw niini. Una sa tanan, ang Biblia wala mag-ingon nga sila gi bautismohan sa tubig – nag-ingon hinoon nga si Pedro misugo nga sila bautismohan sa ngalan ni Hesus Kristo, nga diin akong gitoohan nga nagsugyot sa tubig sumala sa iyang panghunahunang Hudiyo. Apan ang sugo ba ni Pedro napatuman? Dili kita sigurado niana. Ang Mga Buhat 11 nagsugod sa pagpahayag nga ang balita sa unsay nahitabo didto sa panimalay ni Cornelio mikatag padulong sa Judea, ug ang mga nagpabiling-mainiton-sa-naandang bautismo-sa tubig nga mga pangulo didto sa Jerusalem nakiglantugi kang Pedro mahitungod sa iyang pag-adto sa panimalay sa usa ka Gentil nga “iro”. Gisuginlan niya ang mga nagpakisusi sa tanang mga panghitabo, sama sa natala sa Mga Buhat 10, apan sa dihang miabot na siya mahitungod sa bahin nga ang mga Gentil nagsultig mga dila, siya miingon:

Buhat 11:15-17 [Hubad sa tagsulat, ug ang pamunto ug ang mga dagkong litra giusab]
(15) Ug sa pagsugod nakog sulti, ang espiritu santo mikunsad kanila maingon sa pagkunsad niini kanato kaniadto sa sinugdan.
(16) Ug unya akong nahinumduman ang pulong sa Ginoo, sa iyang pag-ingon: ‘Si Juan nagpangbautismo sa tubig, apan ang igabautismo kaninyo mao ang espiritu santo.’
(17) Busa kon ang Dios mao man ang naghatag kanila sa gasa nga sama sa iyang gihatag kanato sa diha nga misalig na kita sa Ginoong Hesu Kristo, si kinsa man ako nga arang makasalanta sa Dios?”

Sa diha nga nahinumduman ni Pedro nga kini gikasulti ni Hesus, “Hoy, ang tubig gawas na, ang balaang espiritu sulod na”? Dili nato masiguro, apan kini posibli gayod nga nahinumduman niya human nga siya nangandak niini, “Aduna ba’y makapugong nga kining mga tawhana dili mabautismohan sa tubig?” Ang iya untang sunod nga hunahuna mas maayo untag sama niini, “Hinoon, mahimo nako, tungod kay mahinumduman man nako kon unsa ang gipamulong ni Hesus mahitungod niini.” Pinasikad sa kinatibuk-ang pahayag sa Kasulatan mahitungod sa bautismo, angayan gyod nga toohan nga si Cornelio wala mabautismohi sa tubig. Apan, sa gihapon, bisan pa kon siya nabautismohan, dili tungod kay ang bautismo mao ang sugo nga tulomanon alang sa Iglesia, kondili tungod kay si Pedro, uban sa iyang migamot nga Hudiyonhong panghunahuna nakalimot sa gisulti ni Hesus ug nagpabiling “mainiton pa sa Kasugoan” (Buhat 21:20).

Si Pablo usab nakig-batok sa iyang kaugalingon panghunahuna ug nakig-gubat batok sa iyang pagbati batok sa Hudiyonhong tradisyonalismo nga diin siya maiiniton gayud, ug sama sa iyang pagkamainiton alang kang Ginoong Hesu Kristo. Milampos siya sa pagdaug sa iyang tradisyonal nga panghunahuna, ug misugod sa pagwali sa kamatuoran nga diin sa katapusan iyang gipahiluna sa Mga Taga Roma, Mga Taga Corinto, Mga Taga Galacia, Mga Taga Efeso, Mga Taga-Filipos, Mga Taga-Colosas, ug Mga Taga Tesalonica – nga mao ang kasingkasing sa Pulong sa Dios alang sa Kristohanong Iglesya. Atong tan-awon sumala sa iyang gipamulong mahitungud sa bautismo sa tubig sa dihang iyang gihatagan og pagtagad ang mga pag-kabahin-bahin labut niini (ug sa ubang mga butang) uban sa mga magtotoo didto sa Mga Taga Corinto:

1 Mga Taga Corinto 1:13-17
(13) Nabahinbahin ba ugod si Kristo? Si Pablo ba ang gikalansang sa krus alang kaninyo? O gikabautismohan ba kamo sa ngalan ni Pablo?
(14) Mapasalamaton ako sa Dios nga wala akoy gikabautismohan kaninyo gawas kang Krispo ug Gayo,
(15) aron wala kaninyoy makaingon nga kamo gibautismohan sa akong ngalan.
(16) (Hinonoa gibautismohan ko usab ang panimalay ni Estepanas. Gawas niana, ambot kong may lain pa ba nga akong gibautismohan.)
(17) Kay si Kristo wala magpadala kanako aron sa pagpamautismo, kondili sa pagwali sa Maayong Balita dili pinaagi sa kaigmat sa mga pulong, aron ang krus ni Kristo dili kawad-an sa gahum.

Si Pablo miangkon nga iyang gibautismohan ang pipila ka mga tawo sa tubig sumala sa naandang tradisyon, ug igo lamang kitang magdahumdahum kong ngano. Pinasikad sa iyang mga sinulat, dili gayud mahimo nga si Pablo magpabilin pang maiiniton sa Kasuguan sama sa kadaghanan sa kanhi Hudiyo nga mga Kristohanon. Ang labing dalaygong pahayag mao nga ang mga tawo nga iyang gibautismohan nagtinguha sa pagpabilin diha sa naandang kustombre, ug mihukom nalang siya nga mooyon sa makadyot sa ilang mga pangandoy, sama gayod sa Mga Buhat 8 sa dihang si Filipe mibautismo sa Eunoko nga Ethiopianhon nga mihangyo kaniya nga bautismohan siya. Si Pablo mipatin-aw, hinuon, nga ang bautismo sa tubig walay kalabutang bahin sa iyang ministeryo.

Importante kaayong hunahunaon nga si Pablo wala unta moingon, “Si Kristo wala magpadala kanako aron sa pagbautismo” kon si Kristo sa matood gayod nga misugo sa mga Kristohanon nga manlakaw sa tibuuk kalibutan ug maghimo og mga tinun-an ug bautismohan sila sa tubig (Mateo 28:19) Si Kristo hinuon misugo kanato nga manglakaw kita sa tibuok kalibutan ug maghimog mga tinun-an ug bautismohan sila, apan kini usa ka tradisyon sa Iglesya, dili ang Biblia ang nag-ingon nga kini nga bautismo nagkahulogan og tubig. Ato nang nakita nga kita kinahanglang bautismohan, ihumol gayud, diha sa balaang espiritu. Kong si Kristo wala magsugo sa bautismo sa tubig, ug wala niya sugoa si Pablo nga mag-bautismo, sa unsang paagi nga ang bautismo sa tubig kinahanglanon sa kaluwasan? Wala gayod. Dugang pa niini, si Pablo wala unta “magpasalamat” nga pipila lamang ang iyang nabautismohan kon kini kinahanglanon gayod alang sa kaluwasan.

Diha sa pahina 99 sa iyang libro, Bautismo, ang kumentaryo ni Donald Lake niini nga bahin sa kasulatan hilabihan ka mahinungdanon:

Nga si Pablo wala maghunahuna sa bautismo ingon nga mahinungdanong makaluwas nga elemento ug gitin-aw kini pinaagi sa 1 Mga Taga Corinto 1: 10-18. Alang kang Pablo, morag adunay usa ka mahinungdanon nga bautismo, ang bautismo sa Balaang Espiritu nga pinaagi niini kita gilangkob ngadto sa Lawas ni Kristo (cf. 12:12 ug 13; Mga Taga Efeso 4:4 ug 5). Ang ubang bahin sa kahugpungan sa Bag-ong Testamento wala magpahayag sa hiniusang larawan mahitungod sa kahulogan ug sa pagdumalahan sa bautismo.

Ang bersekulo 17 mao ang yawi ngadto sa pagsabut niini nga bahin sa Kasulatan. Si Pablo wala lamang magpahayag nga si Hesu Kristo wala magsugo kaniya sa pagpamautismo sa mga tawo sa tubig, apan iya usab nga giatbangan unsay wala gisugo kaniya ni Hesu Kristo nga buhaton, bautismohan ang mga tawo sa tubig, pinaagi sa unsay gisugo kaniya ni Kristo nga buhaton, ang pagwali sa Maayong Balita. Ngano man? Tungod kay ang “Ebanghelyo” alang sa Pagdumalahan sa Iglesya, gitawag sa husto gayud “Pagdumalahan sa Tinago” (Mga Taga Efeso 3:9) dili mahitungud sa seremonyas nga paghugas sa gawas nga gi-kinahanglan sa Kasugoan nga giimposar alang sa panggawas lamang. Dili kini mahitungud sa buhat sa tawo – sama sa bautismo sa tubig. Dili, kini mahitungud sa kinatibok-ang kinasoluran nga kaluwasan sa kinabuhi nga miabot pinaagi sa grasya sa Dios ingon nga tubag sa kinasingkasing nga pagtuman sa usa ka tawo sa Mga Taga Roma 10:9. Ang ritwal sa bautismo sa tubig dili kabahin sa Ebanghelyo diha sa Pagdumalahan sa Iglesya, kini nga panahon sa grasya diin kita nagpuyo. Sama sa sirkumsisyon, ang bautismo sa tubig dili maayong balita.

Ang Pagka-inila Uban Ni Kristo

Atong nakita diha sa Mga Taga-Colosas 2:11 ug 12 nga ang usa ka Kristohanon “gilubong na” uban ni Kristo pinaagi sa baustismo sa espiritu ngadto kaniya, ug gibanhaw usab uban ni Kristo ngadto sa kabag-ohan sa kinabuhi. Unsay ipasabot niining tanan mao ang pagkainila uban ni Kristo nga nabatunan na sa matag Kristohanon, ug unsa kadtong gidala mahitungod sa maong pagka-inila. Kini nga hisgutanan sa matag-usa ka Kristohanong pagkainila uban ni Kristo maoy usa nga mikuha sa daghang tenta diha sa mga Sinulat ngadto sa Iglesya. Ang mga mosunod nga mga bersekulo diha sa 1 Mga Taga Corinto 10 muhatag og daghang katin-awan kon unsay kahulogan nga ang matag Kristohanon “gibautismohan ngadto ni Kristo”.

1 Mga Taga Corinto 10:1-5
(1) Mga igsoon, buot ko nga inyong masayran nga silang tanan nga atong mga ginikanan nahianha sa ilalum sa panganud, ug silang tanan milatas sa dagat,
(2) Ug silang tanan gikabautismohan ngadto kang Moises diha sa panganud ug sa dagat,
(3) Ug silang tanan nanagpangaon sa mao rang usa ka espirituhanong kalan-on,
(4) Ug silang tanan nanagpanginom gikan sa mao rang usa ka espirituhanong ilimnon. Tungod kay sila nanagpanginom gikan sa espirituhanong bato nga nagauban [17] [nagsunod (sa ulahi nga panahon)] kanila [ang texto wala magalakip sa pulong “kanila”], ug ang bato mao si Kristo.
(5) Ngani ang Dios wala mahimuot sa kadaghanan kaila; ug sila namutalid sa kamingawan.

Halos tanang Kristohanong mga komentarista miuyon nga si Moises sa daghang mga paagi mao ang naghulagway kang Kristo. Si Moises mao ang nangulo sa mga Israelita pagawas sa Ehipto, agi sa Pulang Dagat, ug didto sa kamingawan, padulong sa Yuta sa Saad. Niadtong panahona siya mao ang “ulo” sa Israel, sa laing pagkasulti. 1 Mga Taga Corinto 10:2 nagpahayag nga ang tanang mga Israelita gibautismohan ngadto kang Moises. Si Moises maoy nahimong usa ka elemento diin ang mga Israelita gikatuslob sa masambingayong pagkasulti. Unsay buot ipasabot niini? Kini nagpasabot nga ang matag usa kanila nailhan uban ni Moises sa panan-aw sa Dios sa dihang mitabok sila sa Pulang Dagat ug mipadayon gikan sa pagkaulipon ngadto sa paglaum sa kabag-ohan sa kinabuhi. Ang tanan nga gihatag ug gihimo sa Dios alang kang Moises, Iyang gihatag ug gihimo alang sa matag usa ka Israelita nga mipili sa pagsunod kang Moises – sa pagsangkap ug panalipod “ diha sa panganod ug diha sa dagat.” Kadtong tanan nga misunod kang Moises “mikaon sa samang espirituhanong pagkaon ug miinom sa samang espirituhanon ilimnon” nga iyang gihimo.

Sa masambingayon ug sa propesiyanhong pagkasulti, ang “espirituhanong bato nga nagsunod kanila,” mokapin pa sa 1400 ka mga katuigan ang milabay, miabut si Hesu Kristo, ang gisaad nga Mesiyas alang sa Israel. Ingon nga si Moises mitoo sa saad sa Dios sa usa ka manluluwas ug misunod sa Dios niana nga plano, ang tanan nga mga Israelita nga nagsunod kaniya naluwas pinaagi sa mao ra nga saad tungod kay sila “nahiusa” uban kang Moises. Sa samang pagkaagi, ang tanang mitoo diha kang Hesu Kristo ingon nga Ginoo karon “gibautismohan ngadto kaniya” ug sa walay katapusan nahiusa uban kaniya diha sa panan-aw sa Dios. Unya, sa dihang magalakaw kita diha sa mga lakang sa atong Ginoo, ang pagsangkap ug panalipod maania kanato diha sa kamingawan sa kinabuhi. Ang kalainan tali kanato ug sa mga Israelita mao nga kita gigarantiyahan na sa “Yuta sa Saad” nga taliabot tungod sa natapos nga buhat ni Hesu Kristo ug ang atong kaluwasan pinaagi sa grasya tungod sa pagtoo diha kaniya. Amen. [18]

Ang kasinatian sa Pulang Dagat maoy usa ka handomanan sa Kasulatan diha sa Daang Tugon alang sa gahom ug kaayo sa Dios, ingon sa pagkabanhaw ni Hesu Kristo diin maoy handomanan sa Bag-ong Tugon. [19] Matag-usa niana mao ang gipasabot sa Dios diha sa Kasulatan isip sukdanan sa Iyang gahom sa pagpahigawas ug paglukat sa Iyang katawhan. Diha sa mga bersekulo nga anaa sa ibabaw sa mga I Mga Taga Corinto, ang punto mao nga “diha kang Moises” ang matag Israelita nga mitabok sa Pulang Dagat ug busa adunay katungod nga makapahimulos sa Yuta sa Saad. Sa samang pagkaagi, “diha kang Kristo” ang matag usa ka kristohanon sa walay katapusan nahimulag na gikan sa gapos ni Satanas ug adunay katungod nga magpahimulos sa mga saad nga may kalabutan niini nga presenting pagdumalahan sa Iglesya.

Apan matikdi diha sa bersikulo 5 nga bisan pa ang matag usa ka mga Israelita nabautismohan ngadto kang Moises ug busa niini adunay kahigayonan sa tanang butang nga naangkon ni Moises, “daghan” nila ang mipili sa pagpahilayo sa Dios ug busa miani sa sangputanan sa ilang pagkamasupilon. Sa samang pagkaagi, ang mga Kristohanon karon makahimo sa pagpili sa pagsunod o pagtalikod kang Hesu Kristo. Kadtong mopili sa pagtalikod kaniya mag-antos sa mga samputanan, apan ang maayong balita karon mao nga ang ngalan ni Hesu Kristo nagkahulogan ug mas labing dako pa kay sa ngalan ni Moises! Tungod sa unsay nakab-ot alang kanato ni Hesu Kristo pinaagi sa walay sala niyang kinabuhi ug sa pagpuli sa atong kamatayon, ug unsay gihimo sa Dios sa iyang pagkabanhaw, pagkayab, ug pagkatinuboy, ang matag Kristohanon, nga walay pagsapayan kung giunsa niya “pagmaneho” ang iyang kinabuhi, gigarantiyahan na ug usa ka lugar diha sa Paraiso,” nga mao ang kinabuhing dayon. Ang mga ganti, sa laing bahin, nagkalahi gikan sa usa ka tawo ngadto sa laing tawo sumala sa unsang paagi ang matag usa ka magtotoo naggawi sa iyang kaugalingon human sa iyang pagkahimugso pag-usab. [20]

Hinumdumi, ang I Mga Taga Corinto 12:13 nag-ingon nga ang mga Kristohanon na-bautismohan na pinaagi [“diha”] sa usa ka espiritu ngadto sa usa ka lawas, busa kitang tanan na “nahumolan” na diha sa samang butang. Diha ba kang Moises? Diha ba kang Pablo? Dili, kon dili diha kang Kristo Hesus. Ang matuod nga bautismo dili lang kay sa pagbutang ug diutay’ng tubig sa usa ka tawo, o dili ba ang pagbutang sa usa tawo diha gamay’ng tubig. Kini mao ang makapahibulong nga espirituhanong kinaiyahan sa Dios diha kang Kristo diha sa Iyang paghumol kanato sa kinatibok-an gayod, nga nag-ayo kanato, ug mihatag kanato sa gahom ug katungod nga mahisama sa atong Ginoong Hesus. Ingon sa giingon sa Mga Taga Colosas 2:10, ang matag usa ka magtotoo “kompleto” na diha kang Kristo. Ang matag usa ka kristohanon adunay managsamang kahigayonan sa pagpahimulus sa dili limitadong espirituhanong gahum nga mipuyo sa sulod niya. Mao kana ang Maayong Balita!

Hunahunaa ang mga mosunod nga mga bersikulo nga midugang sa nahisgutan na nga kamatuuran nga ang matag Kristohanon iya na ni Kristo ug makahimo sa “pagpakita kaniya” ngadto sa kalibutan:

Mga Taga Galacia 3:26-27
(26) Kay diha kang Kristo Hesus kamong tanan nahimo na mang mga anak sa Dios pinaagi sa pagtoo.
(27) Kay ang tanan kaninyo nga gibautismohan ngadto kang Kristo gikasul-uban ug Kristo.

Ang bisti maoy usa ka importanteng bahin sa kinabuhi alang sa halos matag-usa. Usa kini ka inadlaw nga hisgutanan sa matag kokabildo sa tibuok kalibutan, ug kadaghanan sa mga tawo dili komportable kong dili haum ang ilang gisuot. Salamat gayud kaayo, ang matag usa ka Kristohanon, “gisul-oban sa haum kaayo” tungod kay ang matag-usa “gisul-oban uban ni Kristo.” Kita mahimong makasiguro gayod nga sa dihang motan-aw kanatong mga Kristohanon ang Dios, makita kita niya “sinul-oban uban ni Kristo.” Sama sa Sambingay ni Hesus diha sa Mateo 22 mahitungod sa kumbira sa kasal sa hari nga diin kadto lamang misul-ob sa mga sapot nga iyang giapod-apod mao lamang ang makasulod, ang Dios nagtan-aw sa matag usa ka Kristohanon nga nasul-oban sa puti nga sapot ug pagka matarong diha sa iyang panan-aw. Karon nag-agad lang kini kanato sa paghimo sa atong mga kinaiyahan sa pagsubay sa unsay anaa sa kinasoluran aron nga kadtong anaa sa atong palibut makakita sa unsay atong “ginasul-ob.”

Sama diha sa Mga Taga Galacia 3:27, ug sa daghan pang mga bersikulo diha sa Kasulatan sa mga Sinulat alang sa Iglesya, sama sa 1 Mga Taga Corinto 12:13 nga atong gitan-aw kaganiha, mogamit og samang pinulongan sa pagpahayag sa “bautismo” o bautismohan” – nga walay maghisgot sa tubig. Tungod sa kasaypanan sa tradisyonal nga pagtulon-an nga ilang nadawat, kadaghanan sa mga Kristohanon dayon molakip sa tubig uban sa pulong nga “bautismo.” Bisan pa niana, wala kitay katungod nga mokalit pagbasa sa pulong “tubig” ngadto sa pulong “bautismo” nga diin bisan ang texto mismo ug bisan pa ang konteksto wala magpasabut nga kini anaa gayud diha sama ra kong atong basahon “ang litiral nga sirkunsisyon sa panit” ngadto sa pulong “sirkunsisyon.” Ang Mga Taga Filipos 3:3 nag-ingon “ang sirkunsisyon,” apan kini naghisgot ngadto sa espirituhanon nga sirkunsisyon, dili unodnon. Sa samang pagkaagi, daghang mga bersikulo mogamit sa “bautismohan,” apan naghisgot sa bautismo sa balaang espiritu, dili sa tubig.

Atong tibawason kining bahina nga giulohan og “Gibautismohan ngadto sa Unsa, o Dili ba ni Kinsa?” uban sa maayo kaayong pagkahan-ay nga mga bersikulo nga mopahimutang sa panapos sa atong panabut sa dakong kamatuoran mahitungod sa kahulogan sa na-bautismohan ngadto kang Kristo. Kining mga bersikuloha sa Roma 6 misunod dayon sa doctrinal nga bahin sa libro sa Mga Taga Roma Kapitulo 5, mga bersikulo 12-21, diin ang labing sukaranon nga mensahe sa Pulong sa Dios gitingub.

Diha sa Mga Taga Roma 5:12-21, ang bug-os nga kalainan tali sa “duha ka mga Adam” gitingub, ang ilang mga managkalahing kinaiyahan ug ang bug-os nga pagkalahi sa mga resulta niini. [21] Ang pagkamasinupakon sa unang Adam nagdala sa kamatayon sa tanang mga tawo, nga nagpahimutang kanila sa usa ka kahimtang nga walay kapilian kundili “gawas-sulod” nga kinabuhi, nga mao, ang panunot sa yawan-ong sugyot sa palibot nila aron nga kahatagan og katagbawan ang mga tinguha sa ilang makasasalang kinaiyahan” (Mga Taga Efeso 2:3). Ang kasulatan nagtawag kang Hesus Kristo ingon nga “Ang katapusang Adan,” ug ang iyang pagkamasinugtanon naghimong posibli sa kinabuhing walay katapusan sa tanan nga motoo kaniya, ug sa alternatibo “sulod-gawas” nga kinabuhi karon, nga mao ang, pagpili sa pagsunod sa mga kahimtang sumala espiritu ug sa Pulong sa Dios. Diha kang Kristo, ang madagayaon nga grasya sa Dios mas labing dako gayud kay sa sala ni Adam.

Taga-Roma 6:1-7
(1) Nan unsa may atong ikasulti? Magpadayon ba kita sa pagpakasala aron modagaya ang grasya?
(2) Palayo kana! Kita nga namatay na ngadto sa sala, unsaon man nato sa pagpakabuhi pa diha niana?
(3) Wala ba kamo mahibalo nga kitang tanan nga nabautismohan ngadto kang Kristo Hesus gibautismohan man ngadto sa iyang kamatayon?
(4) Busa, pinaagi sa bautismo gilubong kita uban kaniya ngadto sa kamatyon, aron nga maingon ng si Kristo gibanhaw gikan sa mga patay pinaagi sa himaya sa Amahan, kita usab managgawi diha sa kabag-o sa kinabuhi.
(5) Kay kon kita nahiusa man ngadto kaniya diha sa usa ka kamatayon nga sama sa iya, nan, mahiusa gayud usab kita ngadto diha kaniya sa pagkabanhaw nga sama sa iya.
(6) Kita nahibalo nga ang atong karaan nga pagkatawo gilansang sa krus uban kang Kristo aron malaglag ang makasasala nga lawas, ug aron dili na kita maulipon sa sala.
(7) Kay ang tawong patay na nakagawas na gikan sa sala.

Ang hisgutanan sa Mga Taga-Roma 6 ug 7 mao ang panagbatokay tali sa daan, makasasalang kinaiyahan nga dala sa pagkatawo diha sa matag kaliwat ni Adam ug sa bag-o, matarong nga kinaiyahan nga karon natawo sa matag anak sa Dios, nga mao ang, matag usa ka kristohanon. Diha sa mga bersikulo sa ibabaw, ang Kristohanong bug-os nga pagkaila uban ni Kristo klaro kaayo. Sa dihang kita “gibautismohan ngadto ni Kristo Hesus,” kita sa sambingay nga sinultihan gituslob ngadto sa iyang kamatayon. Timan-i ang sumbanan sa kamatayon ngadto sa kinabuhi: si Hesus kinhanglang mamatay aron pagabanhawon gikan sa mga patay nadto sa mas labawng kinabuhi. Ang kadimalas lang, kay ang mga tagsulat sa NIV Study Bible nasayop sa ilang panaghap nga ang “pagbautismo ngadto kang Kristo Hesus” nagkahulogan sa bautismo diha sa tubig, apan unsay ilang gisulti diha sa ilang talaan sa bersikulo 3 ug 4 (p. 1713) maoy tinuud kon sabton mahitungud sa tinuud nga bautismo diha sa balaang espiritu:

Ang Bautismo naghulagway sa tin-aw unsay mga mahitabo ingon nga resulta sa kahiusahan sa kristohanon uban ni Kristo, nga moabot uban sa pagtuo – pinaagi sa pagtoo nahiusa kita kang Kristo, sama sa pagkaagi sa atong natural nga pagka-himugso kita nahiusa uban kang Adam. Sa dihang nahulog kita ngadto sa kasal-anan ug nahimong nag-atubang sa kamatayon diha kang amahan Adam, busa kita karon namatay ug nabanhaw uban kang Kristo – nga maoy gisimbolohan sa bautismo.

Hinumdumi nga ang tubig sa lunop ni Noe milaglag sa tanan nga mga makasasalang tawo ug miluwas sa tanang mga maayong tawo. Sa samang pagkaagi, ang atong tinagsa nga pagtuslob ngadto kang Kristo sa ginaray nga pagkasulti “mipatay” (sa tin-aw, mihatag sa matag-usa kanato sa gahom labaw) sa atong “daang pag-katawo” (ang atong makasasala nga kinaiyahan) ug mihatag kanato sa katakos sa “pag-gawi diha sa kabag-ohan sa kinabuhi” (Roma 6:4 – KJV). Ang bout ipasabut, nga kita namatay sa silot sa sala, ug busa gigarantiyahan og kinabuhing walay katapusan. Ang Mga Taga-Roma 6:8-14 mipadayon sa pagsaysay kanato unsaon sa pagdaug sa gahom sa sala nga hangtod karon nagpuyo pa sa sulod nato – pinaagi sa pag-isip niini nga patay na ug modumili sa pagnunot niini.

Adunay daghang mga Kristohanon ang nakaamgo nga ang bautismo sa tubig maoy usa ka ubos nga bautismo kong ikompara sa bautismo sa balaang espiritu ug sa tin-aw walay nahimo nga espirituhanong kaayuhan alang sa usa ka tawo. Sa walay pagsapayan, ang uban, mipahisama niini ngadto sa pagsul-ob sa usa ka singsing sa kasal (nga wala kinahanglana sa balaod, apan nagsimbolo sa kahiusahan), milaban niini ingon nga importante, bisan og naglarawan lamang, pagabuhaton sa tanan nga nagpaila sa paghinulsol, kaluwasan, ug kaakohan ngadto kang Kristo. Sa dihang gisudyaan uban sa kamatuuran nga ang Kasulatan wala nagasulti ug mga butang sama niana, ang uban mipanghimatuod sa ilang gitoohan sa pag pahayag nga ang bautismo sa tubig maoy gipili sa unang Kristohanong Iglesya ingon nga balaang sakramento.

Kana maoy mipatugbaw sa pangutana kon uyon ba O dili ang kasulatan mohatag sa Kristohanon sa katungod sa fide implicitus. Sa kasaysayan, adunay mga inilang kadagkoan nga nagbaton niining katungod sa “gipasabut nga pagkakasaligan,” diin ang nakadawat gi-isip nga kasaligan ug adunay kadungganan nga dili masaway diha sa paghimo og mga desisyon. Busa makahimo siya pagpagula og bilihong mga mando mahitungod sa doktrina ug tulomanon ubos sa lagda sa hari o ni bisan kinsa nga mihatag kaniya nianang maong katungod. Ang Biblia mihimo sa pag tin-aw niini nga aduna lama’y usa nga gihatagan niining maong kagahom sa Dios, ug kana mao gayud si Hesu Kristo. Human sa iyang pagkayab ug pagkatuboy ingon nga “Ginoo,” si Hesus miingon, “Ang tanang katungod didto sa langit ug dinhi sa yuta gikahatag na nganhi kanako” (Mat.28: 18). Sa klaro gayud, ang Dios o ang Ginoong Hesus wala magpagula og kamandoan nga nagmando sa bautismo sa tubig alang sa mga Kristohanon sa bisan unsa nga katarungan, ug busa walay Iglesya o tawo nga adunay kagahom sa paghimo sa maong mando.

Ang “usa ka bautismo” alang sa mga Kristohanon dili kanang gituslob ngadto sa tubig. Kundili hinuon, kini mao nga sama nga kita gituslob ngadto sa kasingkasing ni Ginoong Hesu Kristo, nga maoy nagbubo ngadto sa atong giuhaw nga mga kalag sa buhing tubig, ang naghatag og kinabuhi nga espiritu sa Dios, ang iyang kaugalingong kinaiyahan. [22] Kanang maong presensya ug gahom ang nagpalig-on kanato sa matag adlaw aron kita maka lakaw tadlas niining mangitngit nga kalibutan uban sa kabag-ohan sa kinabuhi ug mag-alagad kaniya diha sa pagkabag-o sa espiritu.

Panapos

Ang Pagka-hinlo Maoy Sunod sa Pagka-diosnon,
Apan Ang Pagka-diosnon Maoy Mag-Una

Diha sa Pasiuna, akong gihisgutan unsa ang gisulti ni Hesus diha sa Juan 8:32, nga kong usa ka tawo nga nahibalo (nakasinati gayud) sa kamatuuran, kini magpahigawas kaniya. Ang tataw nga kaatbang niana nga kamatuuran, mao nga kon ang usa ka tawo motoo ug mag kinabuhi diha sa sayop nga mga pagtulon-an, magpahimutang kini kaniya diha sa usa ka bahin sa pagka binilanggo. Ang Kasulatan miklaro niini nga ang matag tawo nga nagpuyo diha sa panggubatan. Adunay padayon nga gubat tali sa Dios ug ni Satanas, ug ang labing dako nga hinagiban nga gigamit sa pikas ug pikas mao ang mga pulong. Ang Dios mihatag kanato sa iyang Pulong, ug ang Yawa misupak ug milubag niini.

Gusto sa Dios nga masayod ang katawhan sa kamatuuran ug mahigawas, ug ang Yawa gustong mulobog sa kamatuuran gikan sa katawhan aron magpabiling binilanggo. Ang iyang tumong kanunay mao ang “pagpangawat, pagpatay ug paglaglag” (Juan 10:10). Usa sa mga paagi sa paghimo niya niini mao ang pagbuta sa hunahuna sa mga katawhan “ngadto sa kahayag sa himaya sa ebanghelyo ni Kristo” (2 Mga Taga Corinto 4:4). Kong tinuud nga ang bautismo sa tubig walay kalabutan ngadto sa mga Kristohanon ug wala gisugo diha sa Kasulatan alang kanato, nan bisag unsa nga pagtulon-an nga mosukwahi migamut gayod gikan sa kasaypanan. Ang tukma nga mga pangutana nga angay tingali nga ipangutana mao kini: “nganong gusto ang kaaway nga ang mga Kristohanon maghunahuna nga ang bautismo sa tubig kinahanglanon o may kalabutan pa? “Unsa may iyang gustong kawaton gikan kanato?”

Sa akong hunahuna ang usa ka bahin sa tubag nianang maong pangutana napahimutang diha sa kamatuoran nga ang dakong elemento sa “ebanghelyo sa himaya ni Kristo” mao nga tungod sa natapos nga buhat ni Kristo Hesus, ang matag Kristohanon mibarog nga matarong sa atubangan sa Dios pinaagi lamang sa pagtoo. Walay igo nga bili sa atong pagtoo. Ang bililhon mao ang bahin ni Hesu Kristo kun unsa ang iyang nabuhat alang kanato. Ang iyang tarbaho nagahatag kanato ug pamaagi aron musalig kita kaniya ug mudawat sa walay bayad nga kaluwasan ingon nga libreng gasa, ug kana sukwahi sa atong nahulog nga kinaiyahan nga nangandoy sa dakong pag-ila gikan sa Dios, ug gikan sa laing mga tawo, alang sa atong mga maayong buhat. Ang atong makasasalang kinaiyahan nangandoy usab og tulomanon isip paagi sa maayong pagbati mahitungod sa atong kaugalingon atubangan sa Dios ug sa ubang tawo. Pinaagi sa paghatag og dakong gibug-aton sa tulomanon sa bautismo sa tubig, si Satanas misulay sa pagkawat sa atong panan-aw gikan sa kamatuoran nga ang kaluwasan ug ang balaang espiritu maoy mga libreng gasa nga naangkon pinaagi sa pagtoo.

Pinasikad sa atong nakita gikan sa Pulong sa Dios mahitungud sa bautismo sa balaang espiritu nga ang matag usa ka tawo diha sa Pagdumalahan sa Iglesya nakadawat na sa sulod kaniya sa gasa sa kaluwasan, asa man diha ang pagbiya sa bautismo sa tubig? Sa Biblia, ang makatarunganon nga panapos mao nga ang bautismo sa tubig wala na kinahanglana ug unodnong buhat lamang kini nga ang usa katawo nagalaum nga siya giuyonan sa atubangan sa Dios ug sa mga tawo. Sala ba kini? Dili, apan usa ka sala nga magatudlo ka nga ang bautismo sa tubig usa ka kinahanglanon alang sa kaluwasan ug sa pagkahimong membro sa Iglesya, nga mao ang lawas ni Kristo. Ug tungod kay ang Pulong sa Dios wala man mag-ingon nga kining tanan kinahanglanon sa o may kalabutan alang sa usa ka Kristohanon, nan tingalig makadaut kini ngadto sa kalidad sa kinabuhi sa usa ka tawo nga tudloan siya nga kini “simbolikanhong pagpakita” o “pahayag sa pagtoo” nga sugo sa Kasulatan.

Ang laing butang nga kawaton sa Yawa kanato gikan sa Iglesya pinaagi sa tulomanon sa bautismo sa tubig mao ang atong Kristohanong panaghiusa. Ang usa ka tawo kinahanglang mobasa lamang sa mga libro sa mga sugilanon aron makita ang pagkabulag, pagkabahinbahin, ug bisan mga gubat nga gikasangka mahitungud sa bautismo sa tubig. Nganong daghan mang kalainan diha sa mga doktrina sa pundok relihiyon mahitungod sa bautismo? Tungod kay ang mga sinulat ngadto sa Iglesya wala mitudlo mahitungud niini. Busa ang mga pundok relihiyon naghimo sa ilang kaugalingong mga kalagdaan ug kamandoan, ug unya sa hinayhinay makiglantugi na kon kinsang kalagdaan ang husto. Ang katarungan ngano nga walay sugo unsaon kini sa pagbuhat mahitungod niini diha sa Kasulatan mao nga ang bautismo sa tubig “gipagawas na” ug ang balaang espiritu “gi-pasulod na,” ug ang sugo nga mao nga mabautismohan ka ngadto sa balaang espiritu sama ra sa pagka-luwas, “isugid uban sa imong baba nga si Hesus Ginoo ug motoo ka sa kinasingkasing gayud nga ang Dios nagbanhaw kaniya gikan sa mga patay” (Roma 10:9).

Diha sa Kasugoan ni Moises, adunay daghang mga sugo mahitungud sa paghugas ug paghinlo, apan uban sa bautismo diha sa balaang espiritu wala na kini kinahanglana aron ka maluwas, sa dihang naluwas ka, kinsa may nagdala kanimo ngadto sa kaluwasan (pari o yanong tawo lamang, balaan o makasasala) o dili ba unsay imong pangidaron sa dihang naluwas ka. Walay angayang awayan mahitungud niini, ang matag-usa gipanalanginan nga adunay usa ka tawo nga naluwas ug karon natuslob na gayud siya diha sa gasa nga balaang espiritu.

Aduna pa’y laing butang nga nakawat gikan sa Iglesya pinaagi sa makapasamok nga panan-aw diha sa bautismo sa tubig nga mao ang pagsaksi ngadto sa kalibutan sa hiniusa nga Iglesya. Kini may labut sa bahin nga gihisgutan sa ibabaw, apan kini managlahi ug makatarunganon. Si Hesus miingon nga ang mga tawo masayod kinsa ang iyang mga tinun-an pinaagi sa ilang paghigugma sa matag-usa. Apan bisan pa, ang Repormasyong Protestante nagbaton sa kinaiya sa Romahong Katoliko nga Iglesya nga mao ang pamun-og ug pagpatay sa daghang mga tawo tungod kay wala sila mag-bautismo sa hustong paagi.” Sa daghang mga katuigan, ang Iglesya nagtanyag pagbautismo sa mga bata, ug, sa sayong mga katuigan sa Repormasyon, ang bautismo sa mga hamtong sa panahon sa ilang pagkakabig ngadto kang Kristo giila nga labing dako nga sayop nga pagtulon-an bisan nga karon hingpit nang gidawat. Kadtong adunay kaisog nga mobautismo sa usa ka hamtong sa dihang nakabig usahay silotan sa kamatayon ug usahay ang hukom gipatuman pinaagi sa paglumos. Si Alan Eyre misulat mahitungod sa sugilanon sa Repormasyon:

“Ang nga igsoong babaye ug lalaki ni Gruningen [usa ka lungsod sa Switzerland] miantos pag-ayo ug human sa pipila ka mga bulan daghan kanila ang gipanglumsan. Kini nga mga pamaagi sa paglumos aron mamatay ingon nga silot gitumong ingon nga pag panamastamas sa ilang pagtuman sa ilang tulomanon sa bautismo: si Zwingli sa daklit mitawag niini nga “ikatulo nilang bautismo.” [23]

Makahahadlok ngadto sa mga modernong mga Kristohanon nga ang maayo ug disente nga mga katawhan gilumsan sa yanong katarungan nga sila gituslob diha sa tubig sa dihang mga hamtong na sila imbis unta nga wisik-wisikan sila sa tubig sa mga bata pa sila, apan mao kana ang nahitabo. Ang kadimalas lamang, dili kay sila rang mga modernong mga Kristohanon ang malisang. Ang mga dili Kristohanon lisud makabig ngadto kang Kristo tungod nianang maong mga pasundayag, ug bisan tuod wala kita magpinatyanay sa usag usa kanato mahitungud sa “kanus-a”, “ngano” ug sa “unsang paagi” sa bautismo karon, ang panagkabahinbahin diha sa Iglesya karon mahitungud niini adunay dili maayo nga epekto. Ang paagi sa pagpahunong sa impluensya sa kasaypanan diha sa nataran sa bautismo mao ang pagbalik sa unsay tino nga gisulti sa Biblia. Kinahanglan atong sutaon unsay husto gayod nga pagtulon-an, unya tuohan kini ug ikinabuhi kini. Diha sa kaso sa bautismo, ang kahulugan mao nga ato nang biyaan ang bautismo sa tubig ug motutok diha sa kinatibok-an nga pagkatuslob diha sa gasa nga espiritu santo, uban sa tanan niyang naandang katakos sa paghatag ug gahom.

Atong tapuson kining maong pagtoon uban sa hilabihan ka nindot nga bahin sa Kasulatan nga naglangkob sa daghang mga kamatuuran nga ato nang nakita. Tugoti kining maong mga pulong sa kinabuhi nga mohugas sa tibuuk mong kasingkasing samtang magbasa ka niini.

Tito 3:3-8
(3) Kay dihay panahon kaniadto nga kita usab dili managpakasabut, mga masukihon, gipahisalaag, inulipon sa nagkalainlaing mga pangibog ug mahilayong katagbawan; kita nanaggawi pagkamadinauton ug pagkamasinahon; kita gipanagdumtan sa mga tawo ug kita nanagdumtanay ang usa ug usa;
(4) Apan sa gikapadayag na ang pagkamapuangoron sa Dios nga atong Manluluwas, ug ang iyang gugma alang sa mga tawo,
(5) Kita iyang giluwas, dili tungod sa mga binuhatan nga nahimo nato sa atong pagkamatarung, kondili tungod sa iyang kalooy, iya kitang giluwas pinaagi sa paghugas sa pagkatawo pag-usab, ug sa pagkabag-o diha sa Espiritu Santo [espiritu santo],
(6) Nga [diin] kanato iyang gibobo nga madagayaon gayud pinaagi kang Hesu Kristo nga atong Manluluwas,
(7) Aron kita mamatarung pinaagi sa iyang grasya ug mahimong mga manununod sa kinabuhing dayon sumala sa ginalauman. [Kinabuhi sa umaabut nga panahon]
(8) Ang maong pulong kasaligan. Ug buot ko nga sa makusganon gayud panghimatud-an mo kining mga butanga, aron ang mga nagatoo sa Dios magaatiman sa pagkugi sa mga maayong pamuhat; kining mga butanga maayo ug kapuslan sa mga tawo.

Palihug tugoti ako sa pagtanyag sa tingali hilabihan ka litra por litra nga hubad sa mga bersikulo nga anaa sa ibabaw nga sa akong hunahuna nagpakita paghupot sa kamatuoran nga anaa niana:

Usa ka higayon niana migawas kami aron maniudto didto sa sayop nga kan-anan nga walay listahan sa pagkaon. Ang nahimutangan nga dapit naa sa “wala mahibaw-i” Tungod kay walay mga kaubanan sa among grupo nga makahimo pagluwas namo, ang Dios naluoy kanamo ug aduna siyay Anak nga iyang giingnan sa pagbuhat niini. Isip mga patay diha sa sala, wala kimi mga trabaho, wala kami mahimo ug nagkinahanglan sa kaayo sa Dios. Iya kitang gipunit gikan sa daplin, gilugoran uban sa iyang garantisadong – makapaputi nga panghinlo, ug gihugasan “pag-ayo” uban sa buhing tubig sa Iyang balaang espiritu nga nagbula paibabaw pinaagi ni Hesu Kristo. Siya mao ang tinubdan nga pinaagi kaniya ang Dios naghimo niining tanan, ug karon makahimo na kita sa pag-inom kutob sa atong maarangan. Karon aduna na kitay hinlo nga bahin, ug ato nang naaninaw sa unahan nga maangkon nato ang atong panulondon sa dihang si Hesus ipadayag na alang kanato. Hangtod pag-abot sa dakong adlaw, ang maayo natong buhaton mao nga magkapuliki kita sa tanan natong mahimo aron mapakita nato ang atong pagpasalamat pinaagi sa paggamit sa unsay gikahatag sa Dios nganhi kanato aron ang matag-usa sa atong palibot mapanalanginan.

Oo, ang tubig gikinahanglan sa atong lawasnong kinabuhi, apan dili sa espirituhanong kinabuhi. Ang labing gikinahanglan gayod mao ang buhing tubig nga gasa sa Dios nga mao ang balaang espiritu nga nadawat ni Hesu Kristo gikan sa iyang Amahan ug karon sa hilabihan mibubo niini diha sa matag tawo nga mipili sa pagtoo kaniya. Kanang maong buhing tubig dili lamang kay mihatag sa matag Kristohanon sa kinabuhi sa makausa ug dayon, apan kini makatambal usab sa atong kauhaw sa matag adlaw samtang magalakaw kita uban kaniya tadlas sa uga ug kaging nga kalibutan diin ang dili maihap nga mga tawo nagakamatay sa kauhaw. Ingon nga mao lama’y bugtong tinubdan sa buhing tubig, si Hesus mibubo dinhi sa atong kasingkasing sa kinabuhi gayud sa Dios.

Si bisan kinsa nga motawag sa ngalan sa Ginoong Hesus makasinati sa tinuud nga pamatuod nga kining maong tinubdan anaa sa sulod niya ug kini dili gayod maughan. Dili lamang kini usa ka tinubdan nga mipasalig kanato sa kinabuhi sa umalabot nga panahon, kini usab usa ka tinubdan sa panalangin sa inadlaw-adlaw nga paagi: usa ka tinubdan sa gugma, kasadya, kalinaw, paggiya, pagsabut, pinadayag, kaalam, ug kaayohan. Sa dihang magainom kita niining maong buhing tubig, ginalig-on kita sa pagpadayon sa unahan aron magatultol sa uban niining maong tinubdan sa kinabuhi. Uban sa espiritu sa Dios diha sa atong mga kasingkasing ug sa Pulong sa Dios diha sa atong mga hunahuna ug diha sa atong mga ngabil, makahimo kita pag-adto sa mga nagakaluya na diha sa ilang espirituhanong mga disyerto ug mutoltol kanila padulong sa buhing tubig nga maoy tinuud gayud nga makatambal sa ilang kauhaw – ang Ginoong Hesu Kristo. Amen.